ಲಡಾಖ್ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ೪: ಗುರಿಯೇ ಇಲ್ಲದ ಹಗಲು ದಾರಿ

lEH TO dRASS_3016

ಕಾರ್ಗಿಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಯಾರ ಜೊತೆಗಾದರೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಅನಿಸಿದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯಬೀದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಟಿಬೆಟನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವೆಟರು ಜರ್ಕಿನ್ನು ಬ್ಯಾಗು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ಟಿಬೆಟನ್ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕೈದು ಮಂದಿಗಾದರೂ ಕನ್ನಡ ಬರುತ್ತದೆ.

ಯಾಕೆಂದರೆ ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಂಡಗೋಡು, ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆ ಅಥವಾ ಗುರುಪುರದ ಟಿಬೆಟನ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಶಿಭಿರಗಳಿಂದ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲ ಶುರುವಾಗುವ ತನಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಿಮಬೀಳಲು ತೊಡಗುವಾಗ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬೇರೆಕಡೆಗೆ ಕಾಲು ಕೀಳುವವರು.

ಇಲ್ಲಿರುವ ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆಯ ಟಿಬೆಟನ್ ಮಹಿಳಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಜೊತೆ ನಾನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಕೈಗೆ ಹಾಕುವ ಗ್ಲೌಸುಕೊಳ್ಳಲು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಚೌಕಾಶಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಅವಳು ‘ಒಂದೇ ರೇಟು, ಚರ್ಚೆ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಅಚ್ಚಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

‘ಏನು ತಾಯೀ ನೀನು ಹುಟ್ಟಿದ ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆಯ ಬಳಿಯ ಸುಂಟಿಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು ನಾನು ಅದಕ್ಕಾದರೂ ಕರುಣೆ ಬೇಡವಾ’ ಎಂದು ಆ ಸಂಜೆಯ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಚೌಕಾಶಿಯ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.

RAS_3260

ಅವಳು ಮೂರು ಜನ ಟಿಬೆಟನ್ ಸಹೋದರರ ಒಬ್ಬಳೇ ಹೆಂಡತಿ.

ಒಬ್ಬಾತ ಇಲ್ಲೇ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಇನ್ನೊಬ್ಬಾತ ಹಿಮಾಚಲದ ಧರ್ಮಶಾಲಾದಲ್ಲಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.

ದೊಡ್ಡ ಸಹೋದರ ಅಂದರೆ ಈಕೆಯ ದೊಡ್ಡ ಗಂಡ ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ಹೊಲ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಾದ ತಂದೆತಾಯಿಯರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಈಕೆ ಅವರಿಗೆ ಮೂವರಿಗೂ ಸೇರಿ ಒಬ್ಬಳೇ ಹೆಂಡತಿ.

ಮೂರು ಕಡೆಯೂ ತಿರುಗಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಸಂಬಾಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ.

‘ನಮ್ಮ ಕಡೆಯ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇರುವ ಒಬ್ಬ ಗಂಡನ ಜೊತೆ ಏಗುವುದರಲ್ಲೇ ಜೀವನ ಸಾಕಾಗಿ ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ.ಇನ್ನು ಮೂರು ಜನ ಗಂಡಂದಿರನ್ನು ಅದು ಹೇಗೆ ನಿಬಾಯಿಸುತ್ತೀಯೋ ತಾಯೀ’ ಎಂದು ಅರ್ದ ಕೀಟಲೆಯಲ್ಲೂ ಇನ್ನರ್ದ ಕುತೂಹಲದಲ್ಲೂ ಕೇಳಿದೆ.

‘ ಪಾಪ ಮೂರು ಜನರೂ ಒಳ್ಳೆಯವರು.ಮೂವರೂ ನನ್ನ ಮಾತು ಮೀರಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರು ತುಂಬ ಪಾಪ.ನಿಮ್ಮ ಹಾಗಲ್ಲ’ ಎಂದು ಆಕೆಯೂ ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಕನ್ನಡ ಬಲ್ಲವನೊಬ್ಬ ಬೇರೆ ಏನೂ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಬರೀ ತಿರುಗಾಡಲು ಕಾರ್ಗಿಲ್ಲಿನಂತಹ ಆ ಮೂಲೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೇ ಆಕೆಗೆ ನಗು ಬಂದಿತ್ತು.

ಇನ್ನು ನಾನು ಅಲ್ಲಿಂದಲೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಜಂಸ್ಕಾರ್ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ ಅಂದಾಗ ಆಕೆ ಪಕಪಕ ನಕ್ಕಿದ್ದಳು.

ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ಬೇರೇನೂ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ ದಿನವಿಡೀ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಯಾಕ್ ಮೃಗದ ಹಾಲು ಬೆರೆಸಿದ ನಂಕೀನ್ ಚಹಾ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಸೆತುವಿನ ಮುದ್ದೆ ಉಣ್ಣುತ್ತಾ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವವರು ಎಂದು ಆಕೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು.

`ಹೌದು.ನಾನೂ ಸೋಮಾರಿಯೇ.ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಇರಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.ರಾಗಿಮುದ್ದೆಯ ಹಾಗಿರುವ ಸೆತು ಮತ್ತು ಯಾಕಿನ ಹಾಲಿನ ನಂಕೀನ್.ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಬೇಕು’ ಎಂದು ಅವಳನ್ನು ನಗಿಸಿ ಹೊರಟಿದ್ದೆ.

RAS_3377ಹೊರಟು ಈ ಊರಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಅದು ನಿಜವೆನ್ನಿಸಿತ್ತು.

ಎಲ್ಲಿಯೂ ಚಲಿಸದೆ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಾಗೇ ನಿಂತುಕೊಂಡಿರುವ ಹಿಮಭರಿತ ಗೋಡೆಗಳಂತಿರುವ ಪರ್ವತ ಸಾಲುಗಳು.

ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸದೇ ನಿಂತಿರುವ ಶರತ್ಕಾಲದ ಬೆಳ್ಳನೆಯ ಮೋಡಗಳು.

ಕೆಳಗೆ ಉತ್ತು ಹದಮಾಡಿ ತೇವಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಮಪಾತವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ ಬಯಲು.

ಅದರ ನಡುವೆ ಗೌಣವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು.

ಪ್ರವಾಸಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ಇಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದಾವಂತಗಳಿರಲಿಲ್ಲ.

ಯಾರಿಗೂ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಆಗಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಬರಲಿರುವ ಉದ್ದನೆಯ ಹಿಮಭರಿತ ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಬೇಸಗೆಯ ಕೊನೆಯ ದಿನದಿಂದಲೇ ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು.

ಹಣ್ಣು ತರಕಾರಿ ಸೊಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಜರಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕಾಗಿ ತುಂಬಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಮಾಗುತ್ತಿರುವ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನೂ ಸೊಪ್ಪುಗಳನ್ನೂ ಕಂತೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ದನಕರುಗಳ ಮೇವಿಗೆ ಮನೆಯ ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪೇರಿಸಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇರುವೆಗಳ ಸಮೂಹ ಸುದೀರ್ಘ ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ದಾವಂತವಿಲ್ಲದೆ ಕಾಯುವ ಹಾಗೆ.

RAS_3692ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳೂ, ಪ್ರವಾಸಿಗರೂ, ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳೂ ತಾವು ಬಂದಿರುವ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಹಿಮಪಾತದ ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಲುಕೀಳುವ ಖುಷಿಯಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ನನಗೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಯಾಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ಪೋಲೀಸು ಶುಕೂರನ ಸಫಾರಿ ಜೀಪಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಈ ಶುಕೂರ್ ಸುನ್ನಿ ಮುಸಲ್ಮಾನ.ಹಾಗಾಗಿ

ಈತನಿಗೆ ಶಿಯಾಗಳೇ ತುಂಬಿರುವ ಕಾರ್ಗಿಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇತರ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಪೋಲೀಸರಿಗೆ ವರ್ಷದ ಐದು ತಿಂಗಳೂ ಹಿಮತುಂಬಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗಲಾಗದ ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ.

ಹಾಗಾಗಿ ಶುಕೂರ್ ಈ ಪಟ್ಟಣದ ಪೋಲೀಸು ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪೇದೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.

ತನಗೆ ಭಡ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಬೇಡ ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ.ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಮೈಕೈ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಇರುವ ಶುಕೂರ್ ನೋಡಲಿಕ್ಕೂ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ತಾನು ಯಾರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವೆ ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದಿರಲಿ ಎಂದು ಸದಾ ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕವನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ.

ಈತ ಪೋಲೀಸನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಊರಿನ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮೀಯರು ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಈತನಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಈತ ಪೋಲೀಸನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಯೂನಿಯನ್ನಿನ ನಿಯಮಗಳಿಗೂ ಈತ ಅತೀತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಹಾಗಾಗಿ ಪೋಲೀಸು ಡ್ಯೂಟಿ ಮುಗಿಸಿ ಉಳಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತ ತನ್ನ ಸಫಾರಿ ಜೀಪನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಓಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅದೂ ಜನರೇ ಕಾಣಿಸದ ಮನಾಲಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ.

lEH TO dRASS_2969ಈ ರಸ್ತೆಯ ಕೆಲಸ ಶುರುವಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದಿದೆ. ಆದರೆ ನಲವತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರಿನ ಕೆಲಸವೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ.

ನೇಪಾಳದ ಕಡೆಯಿಂದ ಕೂಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ನೇಪಾಳದ ಶೆರ್ಪಾಗಳು ಶುಕೂರನ ಜೀಪಿನಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಸಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಎರಡು ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಹಗಲು ಪರ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದು ಮನಾಲಿಯ ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಸ್ಸು ಹತ್ತಿ ಮನಾಲಿ.ಅಲ್ಲಿಂದ ದೆಹಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹರಿಧ್ವಾರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ನೇಪಾಳ ತಲುಪುವುದು ಅವರ ಆಲೋಚನೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಹಾಗೇನಾದರೂ ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದಿದ್ದರೆ ನನ್ನನ್ನೂ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು ಎಂದು ನಾನು ಶುಕೂರನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ.

ಅವನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದ.

RAS_3671ಶೆರ್ಪಾ ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳೆಲ್ಲ ಹತ್ತಿ ಅವರ ತಲೆಹೊರೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಜೀಪಿನ ಮೇಲೆ ಎತ್ತಿಟ್ಟು.ಉಳಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನೂ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಆತ ಹೊರಟ.

ಇದುವರೆಗೆ ಈ ಐದುತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳಾಗಿ ದುಡಿದು ಈಗ ಊರಿಗೆ ಹೊರಟ ಅವರ ಕಲರವ ಚೇತೋಹಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಅವರು ನೇಪಾಳದ ಶೆರ್ಪಾ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ನಾಲ್ಕುಜನ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬಳು ಮಹಿಳೆ.

ಆಕೆ ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿ ಬಡಿಸುವ ಕಾಯಕ ಅವಳದಾಗಿತ್ತು.

ಗಂಡಸರೆಲ್ಲರೂ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಚಳಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಉರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಗುರುತೇ ಸಿಗದ ಹಾಗೆ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಆಕೆ ಮಾತ್ರ ಬಹುಶಃ ನೆರಳಲ್ಲೇ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಹಾಗೇ ಚೆಲುವೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಳು.

ಐದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಹಿಮದ ಮೇಲೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಕ್ಕುತ್ತಾ ನಡೆದುಬಂದ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಈಗ ಅದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ವಾಪಾಸು ಹೋಗುವಾಗ ಆಕೆ ಜೀಪಿನಲ್ಲೇ ವಾಂತಿಮಾಡಲು ತೊಡಗಿದುದರಿಂದ ಅವಳು ಇನ್ನು ಹೇಗೆ ಈ ಸುಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಇರುಳು ಒಂದು ಹಗಲು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ಇಳಿಯುತ್ತಾಳೋ ಎಂಬುದು ಅವರೆಲ್ಲರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.

‘ಬರೀ ಜೀಪಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತದ್ದಕ್ಕೆ ವಾಂತಿ ಬಂದಿದೆಯಾ ಅಥವಾ ಬೇರೇನಾದರೂ ಕಾರಣವಿದೆಯಾ?’ ಜೀಪು ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶುಕೂರ್ ಪೋಲೀಸು ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಗದರಿಸಿದ.

ಆತ ಕೇಳಿದ್ದು ನಿಜವಾಗಿತ್ತು.

ಆಕೆ ಬಸುರಿಯಾಗಿದ್ದಳು.

‘ಇಂಡಿಯಾಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಡಬಲ್ ವಾಪಾಸು ಹೋಗುವಾಗ ತ್ರಿಬಲ್’ ಶುಕೂರ್ ಗಡಸು ದನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.

ಆದರೆ ಅವರು ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಡಿನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅದಾಗ ತಾನೇ ಮುಸುಕುತ್ತಿದ್ದ ಕತ್ತಲು,ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಮದಂತಹ ಗಾಳಿ, ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನು ಈ ಬಸುರಿ ಹೆಂಗಸನ್ನೂ ಕರೆದುಕೊಂಡು ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಎರಡು ಇರುಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಗಲಿನ ಪರ್ವತದಾರಿಯ ಕುರಿತೇ ಅವರೆಲ್ಲರು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತಿತ್ತು. RAS_3666

Photos by the author

1 December, 2013

(ಮುಂದುವರಿಯುವುದು)

Advertisements

ಲಡಾಖ್ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ೩.ಬೆಳ್ಳಿಬಟ್ಟಲಲ್ಲಿ ನಂಕೀನ್ ಚಹಾ

RAS_3410

‘ಮಾನ್ಯ ಮಹಾರಾಜರೇ ನಿಮ್ಮ ಅರಮನೆಯ ಪಡಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಒಂದು ಇರುಳನ್ನು ಕಳೆಯಬಹುದೇ?’ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕೆಂದಿದ್ದವನು ಬಾಯಿಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ.

ಕುಸಿದ ತನ್ನ ಅರಮನೆಯ ಅಳಿದುಳಿದ ಪಾಗಾರದೊಳಗೇ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಕೋಣೆಯೊಂದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸುವ ನಡುಕೋಣೆಯನ್ನಾಯೂ, ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಇನ್ನೊಂದು ಕೋಣೆಯನ್ನು ಶಯನಗೃಹವಾಗಿಯೂ, ಅದರ ಪಕ್ಕದನ್ನು ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಾಗಿಯೂ, ಕೆಳಗಿನ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯನ್ನು ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನಾಗಿಯೂ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಪದುಂ ಎಂಬ ಈ ಊರಿನ ಮಹಾರಾಜನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಈ ಇರುಳಿನ ಅತಿಥಿಯಾಗಿರಬಹುದೇ ಎಂದು ಕೇಳಿ ಅವರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಬಾರದಲ್ಲಾ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಆ ಊರಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ಒಂದು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿರುವ ಆ ಅರಮನೆಯು ಸುತ್ತ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಜನವಸತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಊಳಿಗದವರೂ, ರಾಜಭಟರೂ, ಸಖಿಯರೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಿರಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಮನೆಗಳು ಪಾಳುಬಿದ್ದು ಅದರ ಓಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಹಾಕಿದ್ದ ಸಗಣಿಯ ವಾಸನೆ ತೇಲಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಕುಸಿದು ಹೋಗಿರುವ ಪ್ರಾಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದಿರುವ ಮುಳ್ಳುಕಂಟಿಗಳು ಹೂಬಿಟ್ಟು ಕೆಲವು ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಖರ ಕಡುಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹಣ್ಣುಗಳೂ ತೂಗುತ್ತಿದ್ದವು.

RAS_3402

‘ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಊರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ರಾಜ ಇದ್ದಿರಲೇಬೇಕು.ಹಾಗಾಗಿ ಆತನ ಅರಮನೆಯೂ ಇದ್ದಿರಲೇಬೇಕು.ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಅದೇನಾದರೂ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನನ್ನ ಕರಕೊಂಡು ಹೋಗು’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದಾಗತಾನೇ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಎಸ್ ಟಿ ಡಿ ಬೂತಿನ ಮಾಲಕನೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದೆ.

ಈ ಊರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಸರಕಾರೀ ಮೊಬೈಲ್ ಟವರು ದಿನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈತನ ಎಸ್ ಟಿ ಡಿ ಬೂತು ಸದಾ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕಿತ್ತು.

‘ಮೊಬೈಲ್ ಟವರು ಶುರುವಾದಾಗ ನನ್ನ ಬಳಿ ಯಾರೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.ಆಗ ಇಲ್ಲಿನ ಅರಮನೆಗೆ ನಿನ್ನ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದಿದ್ದವನ ಮುಂದೆ ನಾನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಆತನ ಆ ಬೂತಿನಲ್ಲಿಯೂ ನೂರಾರು ಕಥೆಗಳು.ಜಾರ್ಖಂಡಿನ ಯಾವುದೇ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ನಡು ಮದ್ಯಾಹ್ನವೇ ಕಂಠದವರೆಗೆ ಕುಡಿದು ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿದ್ದ.

`ನಾನಿಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಮರಾಶಿಯ ನಡುವಿನ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿವಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಗಾಸಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ಏನೋ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವೆಯಲ್ಲಾ ಇರು ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನಿನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹಿಚುಕುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಆತ ಊರಿಡೀ ಕೇಳಿಸುವಂತೆ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ಕಿರುಚುತ್ತಿದ್ದ.

ಸರತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಹಾಗೇ ಕಿರುಚಲು ಕಾದಿರುವ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳು.

ನೇಪಾಳ, ಬಿಹಾರ, ಉತ್ತರಾಕಾಂಡದಿಂದ ಬಂದ ಅವರೆಲ್ಲ ತಮಗೆ ಸಂಬಳ ಕೊಡದೆ ಸತಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ದಾರನಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕಾಯುತ್ತಾ ಹತಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡುಕರೇ ಆಗಿಹೋಗಿದ್ದರು.

RAS_3409ಶರತ್ಕಾಲ ಶುರುವಾಗಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇರುಳು ಮರಗಟ್ಟುವ ಚಳಿಯಿದ್ದರೆ ಹಗಲು ಸೂಜಿಯಂತೆ ಚುಚ್ಚುವ ಪ್ರಖರ ಸೂರ್ಯ.ನಡುವೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ.ಯಾವ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ತಿರುಗುವುದೋ ಗೊತ್ತಾಗದ ಹವಾಮಾನ.ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಶರಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಂಟುಗಳನ್ನೂ ಒಂದರಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ತೆರೆದ ಕಟ್ಟಡದೊಳಗೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಅವರೆಲ್ಲ ಹಾಗೆಯೇ ಎದ್ದುಬಂದು ಮದ್ಯಾಹ್ನದ ಉರಿಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಮತ್ತು ಸಾರಾಯಿಯ ವಾಸನೆ ಸೂಸುತ್ತಾ ಈ ಬೂತಿನ ಮುಂದೆ ಫೋನಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟುದಾರ ವಾಪಾಸಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಗಾರವನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ವಾಪಾಸು ಬರುವುದಾಗಿ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ಕಿರುಚೀಕಿರುಚೀ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ಸಾಕಾಗಿಹೋಗಿತ್ತು.

ಅವರೆಲ್ಲರ ಮಾತುಗಳು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಬೂತಿನವನು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಗುಡ್ಡದಮೇಲಿರುವ ಪಾಳು ಅರಮನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಕರೆದೊಯ್ದ.

ಅವನಿಗೇನೂ ಆ ಅರಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಜವಂಶಸ್ಥ ಇದೇ ಊರಿನ ಸರಕಾರೀ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ಸೊಸೆ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ.

ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ತೀರಿಹೋದಮೇಲೆ ಸ್ಥಳೀಕಳೇ ಆದ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಸಾಧಾರಣ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ.

ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಊರಿಗೆ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂಡುಗಟ್ಟಿ ಬರುವ ಯುರೋಪಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ಈ ರಾಜವಂಶಸ್ಥನನ್ನು ತುಂಬಾಬಡವನೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಆತನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಊರಲೆಲ್ಲಾ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿತ್ತು.

RAS_3390

ರಾಜವಂಶಸ್ಥ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದೇ ಎಂಬುದು ಆತನ ಬೇಸರವಾಗಿತ್ತು.

‘ನೋಡಿ ಸಾಬ್ ಸರಕಾರದ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟುಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ದೂರದ ನೇಪಾಳ ಬಿಹಾರಗಳ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಕಾಸು ಕೊಡದೆ ಮೋಸಮಾಡುವುದು, ಬಡವರು ಅಂತ ತೋರಿಸಿಕೊಂಡು ಬೇರೆ ದೇಶದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೊಡುವ ಕಾಸಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವುದು.ಇಲ್ಲಿನವರು ಯಾರೂ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ’ ಎಂಬುದು ಆತನ ದೂರಾಗಿತ್ತು.

‘ಆದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಮಾರಾಯಾ ಎಷ್ಟಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ಮಹಾರಾಜರ ಕುಲದವರಲ್ಲವೇ’ ಎಂದು ಆತನನ್ನ ಕಾಡಿಬೇಡಿ ಗುಡ್ಡ ಹತ್ತುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆತ ರಾಜನ ಅರಮನೆಯ ಕಡೆ ಹೋಗದೆ ಬೌದ್ಧ ದೇಗುಲವೊಂದರ ಮುಂದೆ ನನ್ನ ನಿಲ್ಲಿಸಿ,‘ನೋಡಿ ಆ ಸ್ತೂಪಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆಯಲ್ಲಾ,ಅವುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಸಂಭವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕ್ಷುದ್ರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಹುಗಿದು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ಆಮೇಲೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ಕ್ಷುದ್ರ ದೇವತೆಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತಿರಲೇ ಇಲ್ಲ.ಆದರೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಿಡತೆಗಳ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹವೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಒಕ್ಕರಿಸಿ ನಮ್ಮ ವರ್ಷದ ಬೆಳೆಯೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಂದುಹಾಕಿತು.ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಅವುಗಳ ಪ್ರವಾಹ ನಿಲ್ಲಲೇ ಇಲ್ಲ.ಕೊನೆಗೆ ನಾವು ಈ ಸ್ತೂಪಗಳ ಕೆಳಗಡೆ ಇರುವ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲೇ ಬೇಕಾಯಿತು .ಆಮೇಲೆ ಮಿಡತೆಗಳು ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಹುಗಿದಿಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಾಖಿಣಿ,ಡಾಕಿಣಿಯರು, ಕ್ಷುದ್ರದೇವತೆಯರು,ಹಿಮಪರ್ವತ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಕೊಂದಿರುವ ಮರಕತ ವಜ್ರದ ಗಣಿಗಳು,ಇಲ್ಲಿನ ಹಿಮಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ಶಿಲಾಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟಂಟಾಗಿ ಸಿಗುವ ಶಿಲಾಜಿತ್ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧ ಲೇಹ್ಯ.ಅದರ ಅಲೌಕಿಕ ಗುಣಗಳು.ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಿಕೇಳಿ ಒಂದು ತರಹದ ಪ್ಯಾಂಟಸಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗಿಹೋಗಿರುವ ನಾನು ‘ಆಯ್ತು ಮಾರಾಯ ಈಗಲಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ರಾಜವಂಶಸ್ಥನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು’ ಎಂದು ಮತ್ತೆ ದುಂಬಾಲು ಬಿದ್ದಿದ್ದೆ.

ಕೊನೆಗೂ ಗುಡ್ಡದ ತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿರುವ ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಅರಮನೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಬಡಿದಿದ್ದೆವು.ಟಿಬೆಟಿನ ರಾಜರು, ಲಡಾಕಿನ ತುಂಡರಸರು, ಜಮ್ಮುವಿನ ಡೋಗ್ರಾ ಅರಸರು, ಪಾಕ್ ಸೈನಿಕರು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದ ಅರಮನೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಬಗ್ಗಿ ಹೋಗಿತ್ತು.

ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆದ ರಾಜವಂಶದ ಸೊಸೆ ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅರ್ದಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದಳು.

ರಾಜವಂಶಸ್ಥನ ತೀರಿಹೋದ ಹೆಂಡತಿಯ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಹೊಸಬಿ ಹೆಂಡತಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡು ನಾಚುಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು.

RAS_3419ಅರಮನೆಯ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯನ್ನು ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ತರಹದ ಸಗಣಿಗಂಜಲದ ಹಿತವಾದ ಪರಿಮಳ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪಸರಿಸಿತ್ತು.

ಪುರಾತನ ಬೆಳ್ಳಿಬಟ್ಟಲಿಗೆ ಯಾಕ್ ಮೃಗದ ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಬೆರೆಸಿದ ನಂಕೀನ್ ಚಹಾವನ್ನು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಯಾವ ಮುಲಾಜೂ ಇಲ್ಲದೆ ಸತತವಾಗಿ ನಾನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಕಾಲ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಸತತ ದಾಳಿಗಳ ನಡುವೆ ಇವರನ್ನು ಉಳಿಸಿರುವುದು ಈ ನಂಕೀನ್ ಚಹಾ ಎಂಬುದು ಈ ರಾಜವಂಶಸ್ಥನ ನಂಬಿಕೆ.

ಆತ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಅದು ನಿಜ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ರಾಜ ಕುಲದ ಆ ಹಿರಿಯ, ಕವಿಯಂತೆ ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ.

ಧರ್ಮ, ಕುಟಿಲತೆ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಲೋಲುಪತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ನರಳಿದ ಹಿಮರಾಜ್ಯದ ಅರಸು ಮನೆತನದ ಕಥೆ.

ಇನ್ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕರೆ ಹೇಳುವೆ.ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವೆ.RAS_3397

Photos by the author    

                                                 3, November 2013                                                                                 (ಮುಂದುವರಿಯುವುದು)