Tag Archives: mysore

ಕೊಳಗೇರಿಯಲ್ಲೊಂದು ಕರ್ಮಾಂತರ ನಾಟಕ

10401406_10152280746898246_836147390095136773_n (2)ಇಲ್ಲಿನ ಕೊಳೆಗೇರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಟೆಂಟು ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದರ ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಯಕ ನಟರೊಬ್ಬರು ಹನ್ನೊಂದು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ವಯಸ್ಸಾಗಿ ತೀರಿಹೋಗಿದ್ದರು.
ಅವರ ತಿಥಿ ಕರ್ಮಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಆಹೋರಾತ್ರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣ ನಾಟಕವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬರಲು ನಿನ್ನೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ .
ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಚಲು ವನವಾಗಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಆನಂತರ ಅಲೆಮಾರಿ ಕಲಾವಿದರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೊಳಗೇರಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತರು, ಗೊಂಬೆರಾಮರು, ದೊಂಬಿದಾಸರು, ಬುಡಬುಡಿಕೆಯವರು ಹಾಗೂ ಬುಟ್ಟಿ ಹೆಣೆಯುವ ಕೊರಚರು ಅದುವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೋ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ ತಡಿಕೆ ಗುಡಿಸಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೊಳಚೆ ನಿವಾಸಿಗಳಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಶರಥನಾಗಿ, ರಾವಣನಾಗಿ, ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನಾಗಿ, ಶೂರ್ಪನಖಿಯಾಗಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆಯಾಗಿ ಬೇಗಡೆಯ ಕಿರೀಟಗಳನ್ನೂ ನಕಲಿ ವಜ್ರದ ಹಾರಗಳನ್ನೂ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಈಗ ಯಾವ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗದೆ ಗಾರೆಕೆಲಸ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕಿನ ಬಿಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ, ಚವರಿ ತಲೆಗೂದಲಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದು ಹೇಗೋ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕೆಲವರು ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗದೆ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ಕೊಳೆಗೇರಿ ನಿವಾಸಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿಗೆಂದು ಸರಕಾರವು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ತಾದ ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಛಯವೊಂದು ಯಾವುದೋ ಪುರಾತನವಾದ ರಾಕ್ಷಸನೊಬ್ಬನಂತೆ ಬಾಗಿಲು ಕಿಟಕಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ.ಈ ರಾಕ್ಷಸನ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ತನಗೂ ಒಂದು ಸೂರು ಸಿಗಬಹುದೆಂದು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಇಲ್ಲಿನವರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ತೀರಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಇನ್ನೂ ತೀರಿಹೋಗದ ಮುದುಕ ಮುದುಕಿಯರು ಆಸೆಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಈ ಬಹುಮಹಡಿಯ ಸಮುಚ್ಛಯವನ್ನು ನಿರುಕಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
16th-oct-2011-imageಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ಹಿರಿಯ ನಾಟಕ ಕಲಾವಿದೆಯಾದ ಇಲ್ಲಿನ ಮುದುಕಿಯೊಬ್ಬಳು ಇಲ್ಲಿನ ಮರಣ ಮತ್ತು ಜನನಗಳ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಅರುಹುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ.ಆಯಸ್ಸು ಮುಕ್ಕಾಲು ಶತಮಾನ ದಾಟಿದ್ದರೂ ನೋಡಲು ನಡುವಯಸ್ಕೆಯಂತಿರುವ ಈಕೆಗೆ ತನ್ನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಯಾರ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಿಟ್ಟು.ಹಾಗಾಗಿ ತಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನವನ್ನು ಕರೆಕ್ಟಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಗಾಗ ಹೇಳುತ್ತಾ ನನ್ನಿಂದ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ.

ಅದು ಮೈಸೂರಿನ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಮಹಾರಾಜರೊಬ್ಬರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಮೂರನೆಯ ದಿನ ಅಂದರೆ ಒಂದು ಸೋಮವಾರವಾಗಿತ್ತಂತೆ.ಬೊಂಬೆರಾಮ ಎಂಬ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಈಕೆಯ ತಂದೆತಾಯಿ ಊರೂರು ತಿರುಗುತ್ತಾ ತೊಗಲುಬೊಂಬೆ ಆಡಿಸುತ್ತಾ ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯಕ್ಕಾದರೂ ಮೈಸೂರು ತಲುಪಬೇಕು ಎಂದುಕೊಂಡು ತುಮಕೂರು ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ಅರಳಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಟೆಂಟು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅಂಬಲಿ ಬೇಯಿಸಿಕೊಂಡು ಕೂತಿರುವ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಮಹಾರಾಜರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಸುದ್ದಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿತಂತೆ.
ಅಯ್ಯೋ ಮಾರಾಜರೇ ಹೋದಮೇಲೆ ಇನ್ನೇನು ನವರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಂದ್ರದ ಕಡೆ ಹೊರಡಬೇಕಾದರೆ ಈ ಮುದುಕಿಯ ತಾಯಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿತಂತೆ.
ಹೆರಿಗೆಯ ನೋವು ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳಗಾಗುವಾಗ ಈ ಮುದುಕಿಯ ತಾಯಿ ಈ ಮುದುಕಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳಂತೆ.

2011-10-15_3128‘ಆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಮಹಾರಾಜರು ಸತ್ತು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಆಯ್ತು ಸಾರ್ ನೀವೇ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ಹೇಳಿ ಸಾರ್ ಎಂದು ಈ ಮುದುಕಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.
ಈ ಮುದುಕಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಬಹುಶ: ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರ ಕುರಿತಾಗಿ ಇರಬಹುದು ಅಂದುಕೊಂಡು ನಾನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.‘ಹೌದು’ ಎಂದು ಈಕೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ.
ಈಕೆಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಾ ನಡುನಡುವೆ ಆ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ಈಕೆಯ ಬಳಿ ಆ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ ಕೇಳುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಅದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಇತಿಹಾಸವೂ ಪುರಾಣವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಒಬ್ಬಳು ಭಿಕ್ಷುಕಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುವ ಈಕೆ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಒಬ್ಬಳು ಹಿರಿಯ ಅಭಿನೇತ್ರಿಯಂತೆಯೂ ತೋರುವಳು.
ಕಾಸು ಕೇಳಿದಾಗ ಕೊಡದೆ ಹೋದರೆ ದುರುಗುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಬೈದೂ ಹೋಗಬಲ್ಲಳು.
ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ತಾಯಿಯಂತೆ ನಗುವಳು.
ಮೂಗಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ಪುರಾತನವಾದ ಎರಡು ಮೂಗು ಬೊಟ್ಟುಗಳು.ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗದಂತಹ ವಿನ್ಯಾಸದ ಓಲೆಗಳು, ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಜಗಿದು ಉಂಟಾಗಿರುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಲೆಗಳು.
‘ಸ್ವಾಮೀ ನನಗೆ ಇಷ್ಟು ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಯಾರೂ ನಂಬುವುದೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ ಏನು ಮಾಡುವುದು?’ ಎಂದು ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುವಳು.
ವಯಸ್ಸಾಗಿರುವು ಗೊತ್ತಾದ ಮೇಲಾದರೂ ಯಾರಾದರೂ ತನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿ ಎನ್ನುವುದು ಈಕೆಯ ಒಳ ಆಶೆ.ಆದರೆ ಸಹಾಯದ ಮಾತು ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿರಲಿ, ಈಕೆಗಿಂತ ಕಿರಿಯರೇ ಈಕೆಯ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೇ ವಯಸ್ಸಾಗಿ ತೀರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ಹಾಗೆ ತೀರಿ ಹೋದ ಈಕೆಯ ತಮ್ಮನ ತಿಥಿ ಕರ್ಮಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿದ್ದ ಆಹೋರಾತ್ರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣ ನಾಟಕವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬರಲು ನಡುರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಹೊರಟಿದ್ದೆ.
DSC_0530ತೀರಿಹೋದ ಈತ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಕಲಾವಿದರಂತೆ.ಮೈಸೂರು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಇವರಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ.ಹಾಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೀನರಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣ ಆಡಲು ರೆಡಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು,
ತಮ್ಮನ ವಯಸ್ಸು ಎಷ್ಟಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಮುದುಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದೆ.
‘ಸ್ವಾಮೀ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ತೀರಿ ಹೋಗಿ ಎಷ್ಟು ವಯಸ್ಸಾಯ್ತು?’ ಎಂದು ಮುದುಕಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಕೇಳಿತು.
ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ಹೇಳಿದೆ.
‘ನನ್ನ ತಮ್ಮನಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ವರ್ಷ’ ಎಂದಳು.
ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ತೀರಿ ಹೋದಾಗ ಇವರು ಗೊಂಬೆ ನಾಟಕ ಆಡುತ್ತ ಆಂದ್ರದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದರಂತೆ.ಆ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಾದಾಗ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ತೀರಿ ಹೋಗಿ ಮೂರು ದಿನ ಆಗಿತ್ತಂತೆ.ಅದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು ಆ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಂತೆ.
‘ಕಳೆಕಳೆಯಾಗಿ ಮಹಾರಾಜರಿಗಿಂತ ಚಂದ ಇದ್ದ ಸ್ವಾಮಿ ನನ್ನ ತಮ್ಮ. ನೋಡಿ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ನನಗಿಂತಲೂ ಮೊದಲೇ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟ’ ಎಂದು ಮುದುಕಿ ಮತ್ತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟಳು.
ಆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಅಷ್ಟೇನೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದುದಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು.
ಏಕೆಂದರೆ ಟೆಂಟು ನಾಟಕ ಕಂಪನಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಾಸಾಗಿ ಹೋದಮೇಲೆ ಈಕೆಯ ತಮ್ಮ ಇದೇ ಕೊಳಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಟೀ ಅಂಗಡಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ.ಟೀ ಕುಡಿಯಲು ಹೋದರೆ ಅಕ್ಕನಿಂದಲೂ ಕಾಸು ಇಸಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ.
‘ಕಾಸು ಇಸಕೊಳ್ಳಲಿ ಬಿಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ಅದು ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡು.ಆದರೆ ಒಂದು ಗುಟುಕು ಟೀಯನ್ನಾದರೂ ಜಾಸ್ತಿ ಗ್ಲಾಸಿಗೆ ಹುಯ್ಯಬಾರದಾ?’ ಎಂದು ಈಕೆಯೇ ಬಹಳ ಸಲ ಗೊಣಗಿದ್ದಳು.
ಈಗ ನೋಡಿದರೆ ತಮ್ಮನಿಗಿಂತ ತಾನೇ ಮೊದಲು ಮೇಲೆ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತೆಂದು ಅಳಲು ರೆಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಳು.

buttikorava-4a.jpgಆ ಇರುಳು ಆ ಆಹೋರಾತ್ರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣ ನಾಟಕವನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ವನವಾಸ ಶುರುವಾಗುವ ತನಕ ನೋಡಿದೆ.
ಅಭಿಜಾತ ಕಲಾವಿದರೇ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಆ ಕೊಳೆಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಬಡತನ ಆ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಗಲೀಜು ಚರಂಡಿ ನೀರಿನ ಆ ವಾಸನೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಅವರೆಲ್ಲ ತ್ರೇತಾಯುಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಆ ಮಂಕುಮಂಕು ಬೆಳಕಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮರೆತು ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಾನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ.
ಋಷಿಮುನಿಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯೊಬ್ಬ ಸತ್ಯಯುಗ,ತ್ರೇತಾಯುಗ, ಧ್ವಾಪರಯುಗ, ಕಲಿಯುಗ ಎಂದು ಕಾಲವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತನ್ನ ನಾಲಗೆಯ ತುದಿಯಿಂದ ಹಣ್ಣಿನ ಹಾಗೆ ಮೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ.
ಆ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯನ್ನೂ ಅಣಕಿಸುವ ಹಾಗೆ ಆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬೃಹತ್ತಾದ ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಛಯ.

2011-10-15_3091ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಇರುವ ಯಾವ ಕನಿಷ್ಠ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದರೂ ಆ ಸಮುಚ್ಛಯದ ಕೀಲಿ ಕೈಯನ್ನು ಈ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅವರು ಸಾಯುವ ಮೊದಲೇ ಒಪ್ಪಿಸಬಹುದಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಯಾವ ಸರಕಾರವೂ ಖಂಡಿತ ನನ್ನನ್ನು ನಿಮಗೆ ಕಲಿಯುಗ ಕಳೆದರೂ ಒಪ್ಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ಬೃಹತ್ತಾದ ಆ ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಛಯ ಆ ನಾಟಕ ಆಡುವವರನ್ನೂ ನೋಡುವವರನ್ನೂ ಅಣಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

29 June 2014

Photos By the author

ಪುಣ್ಯಪುರುಷನ ಪುರಾತನ ಸಖಿ

DSC_8920

`ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಇದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಬಂದು ಪ್ರಸಾದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ. ಸ್ವತಃ ಪರಮಾತ್ಮನ ಅವತಾರವಾದ ನಮ್ಮ ಗುರುಗಳೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿರುವರು’ ಎಂದು ಎದುರಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ವಯಸ್ಸಾದ ಆ ಮಹಿಳೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಗೌರವ ಹುಟ್ಟುವಂತಿದ್ದ ಆಕೆಯ ಮುಖ. ಸ್ವಲ್ಪ ಭಯವನ್ನೂ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದ್ದ ಜಡೆಗಟ್ಟಿದ ಅವರ ಮುಡಿ. ಆ ಜಟೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ಮೋಟು ಕೂದಲನ್ನು ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿ ಅದರ ತುದಿಗೆ ಮಣಿಹಾರವೊಂದನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬಾತ ಖುಷಿಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೈಂಕರ್ಯಕ್ಕಿದ್ದ ವಯಸ್ಸಾದ ಸಖಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

‘ಓ ಹಾಗಾದರೆ ಲೋಕಸಂಚಾರ ಎಂದು ತಿರುಗಾಡಲು ಹೋಗಿದ್ದ ನಿನ್ನ ಪರಮಾತ್ಮ ಆಷಾಡ ಶುಕ್ರವಾರಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ವಾಪಾಸು ಬಂದಿರುವರು ಎಂದಾಯಿತು. ಸರಿ ತಾಯಿಯೇ ಬರುತ್ತೇನೆ.’ ಎಂದು ಆಕೆಯನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಡಲು ನೋಡಿದೆ.
ಆದರೆ ಹೀಗೆ ಹಠಾತ್ತನೆ ನನ್ನ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಹಿಸದ ಆಕೆ ‘ ಅಯ್ಯೋ ಶಂಕರಾ, ಯಾಕಪ್ಪಾ ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ಈ ತಾಯಿಯನ್ನು ಆಚೆ ಕಳಿಸುತ್ತೀಯಾ.. ಸ್ವಲ್ಪ ಅವಲಕ್ಕಿಯನ್ನಾದರೂ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿಕೋ’ ಎಂದು ತನ್ನ ಜೋಳಿಗೆಯಿಂದ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಗಂಟೊಂದನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಅದರೊಳಗಿಂದ ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ ಕುಟ್ಟವಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹೊರ ತೆಗೆದು ನನಗೆ ನೀಡಿತು.

DSC_8911ಇದು ಬಹಳ ಪುರಾತನವೂ ಪವಿತ್ರವೂ ಆದ ಅವಲಕ್ಕಿ. ಪುರಾತನ ಯಾಕೆಂದರೆ ಈಕೆಯೂ ಈಕೆಯ ಭಗವಂತ ಸ್ವರೂಪಿಯೂ ಆದ ಗುರುವೂ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹಂಪಿಯ ಮಾತಂಗ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಿದ್ದು ಈ ಅವಲಕ್ಕಿಯ ಗಂಟು.

ಯಾಕಾದರೂ ಈಕೆಯ ಈ ಕಮಟು ಪರಿಮಳದ ಅವಲಕ್ಕಿ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಭಗವಂತಾ ಎಂದು ನಾನೂ ಬೇಡುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಈಕೆ ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವಳಂತೆ ಆ ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ ಕಮಟು ಅವಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿಯೇ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.

ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವ ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹೊಸ ಕಥೆಗಳು, ನೂರಾರು ತಗಾದೆಗಳು, ಅವೆಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಗವಂತ ಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಆಕೆಯ ಗುರುವಿನ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುವ ಲೋಕಸಂಚಾರದ ಕುರಿತ ಆಕೆಯ ದೂರುಗಳು.

ಕಳೆದ ಸಲ ಬಂದಾಗ ‘ಅಯ್ಯೋ ಶಂಕರಾ.. ಇವರದ್ದು ತಿರುಗಾಟ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚೇ ಆಗುತ್ತಿದೆಯಪ್ಪಾ..ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಗೋಪವೂ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಲೋಕದ ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಅವರಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನನ್ನೂ ಬಾಯಿ ಬಿಚ್ಚಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಏನಾದರೂ ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಿದರೆ ಕಮಂಡಲವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಲೋಕಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹೊರಟೇ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಹೀಗೆ ಹೊರಟು ಹೋದರೆ ಆಶ್ರಮದ ರಕ್ಷಣೆ ಯಾರದಪ್ಪಾ..ಶಂಕರಾ..’ ಎಂದು ತನ್ನ ಭಗವಂತ ಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಗುರುವನ್ನು ನವಿರಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಳು. ಆಮೇಲೆ ಹಾಗೆ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ಹಳಿದಿದ್ದಳು. ಅವರು ಗುರುಸಮಾನ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿ. ನಾನವರ ಪರಮದಾಸಿ . ‘ಅಯ್ಯೋ ಶಂಕರಾ ಅವರಿಗೇ ನಾನು ಬೈದೆನಾ’ ಎಂದು ಹೊರಟಿದ್ದರು. ಹೊರಡುವಾಗ ಯಾಕೋ ಏನೋ ವಯಸ್ಸಾದ ಆ ಜೀವದ ಕಣ್ಣತುದಿಯಿಂದ ಒಂದು ಹನಿ ನೀರು ಆಕೆಗೇ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆ ಹೊರಗೆ ಬರಲು ನೋಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಇದೇ ರೀತಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೋಲೀಸು ಖಚೇರಿಯ ಕುರ್ಚಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹನಿ ಕಣ್ಣೀರು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೂತಿರಬೇಕಾದರೆ ನಾನು ಮೊದಲ ಸಲ ಈಕೆಯನ್ನ ಮಾತನಾಡಿಸಿದ್ದೆ. ‘ಶಂಕರಾ ನನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಯಾರ ಬಳಿ ಹೇಳಲಿ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದೆ.ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನೀನು ಬಂದೆ’ ಎಂದು ಈಕೆ ತನ್ನ ಕಥೆಯೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದಳು. ಈಕೆಯ ಜೋಳಿಗೆಯೊಳಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳು, ಫೋಟೋ ಆಲ್ಬಂಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಇದ್ದವು.

DSC_8878ಅದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಥೆ.

ರಾಮಾಪುರದ ಕಡೆಯ ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಈಕೆ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮದುವೆಯಾದಾತ ಮೈಸೂರಿನ ದೊಡ್ಡಾಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ಲೂಜ್ವರ ಬಂದು ತೀರಿಹೋಗಿದ್ದು, ತೀರಿಹೋದವನಿಗೆ ಯಾರೂ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲದೆ ತಾನೇ ತಳ್ಳುಗಾಡಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಆತನ ದೇಹವನ್ನು ತಳ್ಳುತ್ತಾ ಚಾಮುಂಡಿಯ ಪಾದದವರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮಣ್ಣು ಮಾಡಿದ್ದು, ಅಲ್ಲೇ ಸ್ಮಶಾನವಾಸಿಯಂತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು, ಆ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪರಮಾತ್ಮನಂತೆ ಬಂದ ಈ ಗುರು ತನಗೆ ಧೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿದ್ದು, ನಂತರ ಆತನ ಜೊತೆ ತಾನು ಪಾದುಕೆಯಂತೆ ಊರೂರು ಮಲೆ ಸ್ಮಶಾನ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ತುಳಿಯುತ್ತಾ ಸವೆದದ್ದು, ಸವೆಯುತ್ತಾ ಸವೆಯುತ್ತಾ ತಾನೆಂಬುದು ಅಳಿದು ತಾನು ಗುರುವೆಂಬ ಆ ಬೆಳಕಿನ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಆಗಿಹೋಗಿದ್ದು, ಕಾವೇರಿ ತಟದ ಪುರಾತನ ಪಟ್ಟಣವೊಂದರ ಸ್ನಾನಘಟ್ಟದ ಬಳಿ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗಾಗಿ ತಾನೇ ಕೈಯ್ಯಾರೆ ಕಟ್ಟಿದ ಆಶ್ರಮ, ತಾನೇ ನೆಟ್ಟ ಆಲದ ಮರಗಳು, ಈಗ ಅದೆಲ್ಲವೂ ಭೂಗಳ್ಳರ ಪಾಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು, ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಈ ಜೀವಂತ ಪರಮಾತ್ಮ ವಿನಾಕಾರಣ ಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಲೋಕಸಂಚಾರ ಹೊರಟಿರುವುದು, ಇದನ್ನು ಅರಿತ ಭೂಗಳ್ಳ ಪಾತಕಿಗಳು ತನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಂಚು ಹೂಡಿರುವುದು, ತನ್ನ ಪ್ರಾಣ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮೊರೆಯಿಡಲು ತಾನು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕಚೇರಿಯ ಈ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತಿರುವುದು ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಕೆ ಹೇಳಿದ್ದಳು.

ತಾನು ಪ್ರಾಣ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿರುವಾಗ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ತನ್ನ ಗುರುಪರಮಾತ್ಮನೇ ಕಾಣೆಯಾಗಿರುವರಲ್ಲಾ ಎಂದು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದ್ದಳು.

DSC_8888ನಿನ್ನೆ ಆಷಾಡ ಶುಕ್ರವಾರ ಮುಂಜಾವ ಕಾವೇರಿ ತೀರದ ಈ ಪರಮಾತ್ಮನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ.

ಇದು ಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಸಂಸತ್ತು, ನಾನು ಭಾರತದ ಪೂಜ್ಯ ಪುಣ್ಯಪುರುಷ ಎಂಬ ಬೋರ್ಡು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅದರ ಕೆಳಗಿನ ಮುರುಕು ಮಂಚದಲ್ಲಿ ಕಂಬಳಿ ಹೊದ್ದುಕೊಂಡು ಆ ಪುಣ್ಯಪುರುಷರು ಮಲಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ನನ್ನ ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಹೀಗೆ ಪವಡಿಸಿರುವರಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲೇ ಆ ಮಹಿಳೆ ಚುರುಕಾಗಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಇದು ಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಬ್ಯಾಂಕು. ಇಲ್ಲಿ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಬಡ್ಡಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು ಭೂಲೋಕದ ನಿಜವಾದ ಸತ್ಯಪೀಠ ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಬೋರ್ಡುಗಳು ಕಂಬಳಿ ಹೊದ್ದು ಮಲಗಿದ್ದ ಆ ಭಗವಂತನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ತೂಗಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.

‘ನಿಮ್ಮ ಗುರುವಿನ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡಬೇಕಲ್ಲಾ’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ‘ಈಗ ಬೇಡ ಶಂಕರಾ..ದಣಿದು ಬಂದು ಮಲಗಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ’ ಎಂದು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣೊಂದನ್ನು ಗುರುವಿನ ಪಾದಕ್ಕೆ ತಾಗಿಸಿ ಕಣ್ಣಿಗೊತ್ತಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನಲು ಇತ್ತು ಕಳಿಸಿದಳು.

‘ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರಲ್ಲಾ’ ಎಂದರೆ ‘ಅಯ್ಯೋ ಶಂಕರಾ.. ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ. ಪೂಜೆಯೂ ಬೇಡ ಪುನಸ್ಕಾರವೂ ಬೇಡ.ಜಗತ್ತು ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಗಲಿ ನಾಳೆಯೇ ಪ್ರಳಯವಾಗಲಿ ಎಂದು ಶಾಫ ಹಾಕಿ ಮಲಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಪ್ರಳಯ ಆಗದೇ ಹೋದರೆ ಮುಂದಿನ ಶುಕ್ರವಾರ ಬನ್ನಿ, ಈಗ ದಯವಿಟ್ಟು ಹೋಗಿ’ ಎಂದು ಅರ್ಜೆಂಟಾಗಿ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟಳು.DSC_8891

13th July 2014

Photos By the author

ಡಾರ್ಕ್ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಸುಬ್ಬಣ್ಣಿಯವರು ಹೇಳಿದ ಹಳೆಯ ಸಂಗತಿಗಳು

DSC_8947ಅರವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಫೋಟೋಫ್ಲಾಷ್ ಸುಬ್ಬಣ್ಣಿ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಅವರು ಇದೀಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಮಹಡಿಯ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಡಾರ್ಕ್ ರೂಂನಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ಕಾಲದ ಮೈಸೂರಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅವರಿಗೀಗ ಸುಮಾರು ಎಂಬತ್ತಮೂರು ವರ್ಷ.
ಅವರ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಆ ಫೋಟೋಫ್ಲಾಷ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮೈಸೂರಿನ ಧನ್ವಂತರಿ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.ಮಹಾ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರೂ, ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಬರಹಗಾರರಾದ ಆರ್.ಕೆ.ನಾರಾಯಣ್ ಅವರೂ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕರಾದ ಸತ್ಯನ್ನರೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸ್ಟುಡಿಯೋಕ್ಕೆ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.ಈ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮೈಸೂರಿನ ದೇವರಾಜ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೂ, ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೂ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ರೈತಾಪಿ ಜನರೂ ಈ ಸ್ಟುಡಿಯೋಕ್ಕೆ ಮುಗಿ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರನ್ನು ಕಾಣಲು ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳ ಗಣ್ಯರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಮಹಾರಾಜರ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆ ಗಣ್ಯರುಗಳ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದವರೂ ಇದೇ ಸುಬ್ಬಣ್ಣಿಯವರಾಗಿದ್ದರು.
ಇಂತಹ ಗಣ್ಯರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್, ಪಂಡಿತ್ ನೆಹರೂ, ರಾಜಾಜಿಯವರು, ರಾಜೇಂದ್ರಪ್ರಸಾದರು ಮೊದಲಾದವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಸುಲ್ತಾನ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಸರ್ಕಾರಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಜೊತೆ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡರಂತೆ.ತೆಗೆದವರು ಫೋಟೋ ನೋಡಿ ಖುಷಿಯಾಗಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸವರನ್ ಚಿನ್ನ ಕೊಟ್ಟು ಶಹಬಾಸ್ ಅಂದರಂತೆ.

ಸುಬ್ಬಣ್ಣಿಯವರು ಇದೆಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದು ಧನ್ವಂತರಿ ರಸ್ತೆಯ ಅವರ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ಡಾರ್ಕ್ ರೂಂನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಬಡಾವಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮನೆಯ ಮಹಡಿಯ ಮೇಲಿನ ಡಾರ್ಕ್ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ.
ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಳೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಈಗ ಇಲ್ಲ.
ಅವರು ಆ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಡಾರ್ಕ್ ರೂಮನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಈ ಮಹಡಿಯ ಮೇಲಕ್ಕೆ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಹಾಗೇ ಕತ್ತಲು ಕತ್ತಲಾಗಿರುವ ಡಾರ್ಕ್ ರೂಂ.ನಡುವಲ್ಲಿ ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಎರಡು ಮಂಕು ಬೆಳಕಿನ ಕೆಂಪು ದೀಪಗಳು.ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಫ್ಲಾಷ್ ಬಲ್ಬುಗಳು.ನೆಗೆಟಿವ್ ಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಅಗಲ ತಳದ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ಬಟ್ಟಲುಗಳು.ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೋಣಿಚೀಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೇ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು.ನಾನಾ ನಮೂನೆಯ ಎನ್ ಲಾರ್ಜರುಗಳು, ಫಿಲ್ಟರುಗಳು, ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಲು ಬೇಕಾದ ಮುಸುಕುಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದೊಂದು ಯುಗದ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಹತ್ತಾರು ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳು.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರನೊಬ್ಬನ ಮೈಮೇಲಿನ ರತ್ನಖಚಿತ ಮಣಿಹಾರಗಳಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಎಲ್ಲ ಪರಿಕರಗಳೂ ಈಗ ಈ ಅಣುಕು ಡಾರ್ಕ್ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲನ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಸುಸ್ತಾಗಿ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದವು.

DSC_8939ಈ ಸುಬ್ಬರಾಯರು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದವರು.ಜೊತೆಗೆ ಫುಟ್ಬಾಲನ್ನೂ ಆಡುತ್ತಿದ್ದವರು.ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.ಹಾಗಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿದಿ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರೇ ಇವರ ಸ್ಟುಡಿಯೋವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದ್ದರು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮೂಡು ಬಂದಾಗ ಇವರ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲೇ ಹಾಡಿಯೂ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಹಾಗಾಗಿ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದ ಸುಬ್ಬಣ್ಣಿಯವರಿಗೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು ಬರಬಾರದೇ, ಬಂದು ಹಾಡಬಾರದೇ ಎಂಬ ಆಸೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಆಗ ಅಲ್ಲೇ ಹತ್ತಿರ ಯಾದವಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ ಆಂಗ್ಲ ಲೇಖಕ ಆರ್.ಕೆ.ನಾರಾಯಣರು ಮೈಸೂರಿನ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಲು ದೇವರಾಜ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವರು ವಾಪಾಸು ಹೋಗುವಾಗ ಇವರಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹರಟೆಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಜೊತೆಗೆ ಹಿರಿಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕ ಟಿ.ಎಸ್.ಸತ್ಯನ್ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಬ್ಬರು ಕೂತು ಕಂಡ ಕತೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಸುಬ್ಬಣ್ಣಿಯವರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಜೊತೆಗೆ ತಾವು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕೇಳಿದ ರೈತಾಪಿ ಜನರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹಾಗಾಗಿ ಕಥೆ ಯಾವುದು ಮತ್ತು ನಿಜ ಯಾವುದು.ಕಥೆಯೊಂದು ಹೊರಬಂದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ನಿಜದ ರಕ್ತ ಎಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಯ ಬಣ್ಣ ಎಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸುಬ್ಬಣ್ಣಿಯವರಿಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿತ್ತು.
ಕಥೆಗಾರರು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ಬಹುಶಃ ಸರಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಇದೀಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ ಡಾರ್ಕ್ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಹೇಳಿದರು.
ಕಥೆಯನ್ನು ಇದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಬರೆದರೆ ಅದು ನಿರ್ಜೀವವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವೇ.. ಹಾಗೆಯೇ ನಾವು ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರುಗಳೂ ಕೂಡಾ ಟಚ್ ಅಪ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ನಿಜ ಘಟನೆಯೊಂದನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

DSC_8932ನಂಜನಗೂಡಿನ ಕಡೆಯ ರೈತನೊಬ್ಬನ ತಾಯಿ ವಯಸ್ಸಾಗಿ ತೀರಿಹೋದರಂತೆ.
ತಾಯಿ ತೀರಿಹೋದ ಮೇಲೆ ಮಗನಿಗೆ ತಾಯಿಯ ನೆನಪನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆ.
ಹಾಗಾಗಿ ತಾಯಿಯ ಶವಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ತೆಗೆದ ಸಣ್ಣ ಫೋಟೋ ಒಂದನ್ನುತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ‘ಸುಬ್ಬಣ್ಣಿಯವರೇ ಇದು ನನ್ನ ತಾಯಿ.ಆದರೆ ಅವರು ಬದುಕಿರುವಾಗ ಅವರ ಮುಖ ಹೀಗೆ ಸತ್ತ ಹಾಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಹಾಗೆ ಇರುವ ನಗುವಿತ್ತು.ದೊಡ್ಡ ಮೂಗು ಬೊಟ್ಟಿತ್ತು.ಚಿನ್ನದ ಬೆಂಡಿನ ಸರ ಇತ್ತು. ನಮ್ಮ ಅವ್ವ ತುಂಬ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದಳು.ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡಿಕೊಡಿ.ಆದರೆ ಮುಖ ಸತ್ತ ಹಾಗೆ ಇರಬಾರದು.ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಹಾಗಿರಬೇಕು’ ಎಂದು ದುಂಬಾಲು ಬಿದ್ದನಂತೆ.
ಸುಬ್ಬಣಿಯವರು ‘ಹಾಗೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಲು ನಾನೇನು ದೇವರಾ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಹೋಗು’ ಎಂದು ಆಚೆ ಕಳಿಸಿದರಂತೆ.
ಆದರೆ ಆ ರೈತ ಅಳುತ್ತಾ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದನಂತೆ.
ಇನ್ನೇನು ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ಸುಬ್ಬಣ್ಣಿಯವರು ಹಗಲೂ ರಾತ್ರಿ ಡಾರ್ಕ್ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಆ ರೈತನ ತಾಯಿಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಠಿಸಿದರಂತೆ.
ಅದು ಹೇಗೆ ಅಂದರೆ ತೀರಿಹೋದ ತಮ್ಮದೇ ತಾಯಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿದ್ದ ಫೋಟೋದ ನೆಗೆಟಿವ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ನಗುವನ್ನೂ, ದೊಡ್ಡ ಮೂಗಿನ ಬೊಟ್ಟನ್ನೂ,ಚಿನ್ನದ ಬೆಂಡಿನ ಸರವನ್ನೂ ರೈತನ ತಾಯಿಯ ಫೋಟೋದ ಮೇಲೆ ಡಾರ್ಕ್ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಹಾಯಿಸಿ ಹಾಯಿಸಿ ಹತ್ತಾರು ಪ್ರಿಂಟುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೊನೆಗೆ ಈಗ ಇದು ರೈತನ ತಾಯಿಯೇ ಆಗಿದೆ ಅನಿಸಿದಾಗ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರಂತೆ.
ಆ ರೈತನೂ ಕೊನೆಯ ಆ ಪ್ರಿಂಟನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಕಣ್ಣಿಗೊತ್ತಿಕೊಂಡು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಹೀಗೇ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಹಾಗೇ ಇದ್ದಳು ಎಂದು ಸಂಭ್ರಮಿಸಿ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದನಂತೆ.DSC_8951

ಕಥೆ ಹೇಳಿದ ಸುಬ್ಬಣ್ಣಿಯವರು ಕಥೆ ಕೊನೆಯಾಗುವಾಗ ತಾವೂ ಕಣ್ಣು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಕಥೆಗಾರರಾದರೂ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರಾದರೂ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲರ ಕಥೆಯೂ ಹೀಗೇ ಅಲ್ಲವೇ.ಹೇಳಲು ಹೋದರೆ ನನ್ನದೂ ಇಂತಹದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆ. ಮುಂದೆ ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಹೇಳುವೆ’ ಎಂದು ಭಾರವಾದ ಹಸ್ತಲಾಘವ ಇತ್ತು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟರು.

27 July 2014

Photos By the author

ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರಿನ ಪಳೆಯ ಮುಖಗಳು

DSC_9234ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ದಿನ ಇಲ್ಲೇ ಮೈಸೂರಿನ ಬೆಂಕಿ ನವಾಬ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಖಾನ್ ದುರಾನಿಯವರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಸುಮ್ಮನೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ.
ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ದುರಾನಿಯವರು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಮನೆ ಸುಮಾರು ನೂರಾ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹಳೆಯದ್ದು.
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದ ದುರಾನಿಯವರು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರನ ಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಸೇರಿದವರು.ತೀರಾ ಹರಿತವಲ್ಲದ ಸಾದಾ ವ್ಯಂಗ್ಯ, ತೀರಾ ತೀಕ್ಷ್ಣವಲ್ಲದ ಸಾದಾ ವಿಮರ್ಶೆ ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕನ್ನು ಹಾಗೇ ನೋಡುತ್ತಾ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಬದುಕಬೇಕು ಎನ್ನುವಂತಹ ಸರಳವಾದ ಜೀವನ ದೃಷ್ಟಿ.ಹೀಗೆ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ಅವರು ಈ ಎಂಬತ್ತಾರರ ಇಳಿ ವಯಸಿನಲ್ಲೂ ನಗೆ ಚಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ, ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, ನಡುನಡುವಲ್ಲಿ ಟೇಪ್ ರೆಕಾರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ , ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಪಳೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಂಗ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನೆನಪುಗಳು ಎಷ್ಟು ಆತ್ಮೀಯವೂ ನಿರುಮ್ಮಳವೂ ಆಗಿರುತ್ತವೆಂದರೆ ಈ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಾತ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದೇ ಇಲ್ಲ.ಸುಮ್ಮನೆ ಒಬ್ಬ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯ ನಡುವೆ ಹಾದು ಹೋದಂತೆ, ಹಾಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಎದ್ದು ಹೋದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಅವರ ವಿವರಣೆ.
ನಾನು ಅವರ ಬಳಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಉದ್ದೇಶ ಅವರು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಆ ಬೆಂಕಿ ನವಾಬ್ ರಸ್ತೆಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಯಾಕೆ ಬಂತು ಎಂದು ಅವರಿಗೇನಾದರೂ ಗೊತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಲು.ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬೇರೆಯವರು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ಮುಸಲ್ಮಾನ ವರ್ತಕನಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಆತನಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಂತಹ ಸಿಟ್ಟು ಇತ್ತು.ಅದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಸಿಟ್ಟು ಅಂದರೆ ಆ ಬೆಂಕಿಯಂತಹ ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಆತನ ಮಡದಿಯೇ ಆಹುತಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು.
ಇನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಸುಲ್ತಾನ್ ಟೀಪುವಿನ ಕಾಲದ ನವಾಬನೊಬ್ಬ ಅನ್ಯಧರ್ಮೀಯರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಉರಿದು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಬೀದಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎಂದು.
DSC_9243ಆದರೆ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ದುರಾನಿಯವರು ಹೇಳಿದ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿತ್ತು.ಅದೇನೆಂದರೆ ಅವರ ಮನೆಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಸರಕಾರೀ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಇದೆ.ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ನವಾಬ್ ಎಂಬವರ ನಿವಾಸವಿತ್ತು.ಆ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದು ಅದು ನಾಶವಾಯಿತು.ಆದರೆ ಆ ನವಾಬ್ ಎಂಬವರ ಹೆಸರು ಬೆಂಕಿ ನವಾಬ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಯ್ತು.ಜೊತೆಗೆ ಆತ ಇದ್ದ ಈ ರಸ್ತೆಗೂ ಬೆಂಕಿ ನವಾಬ್ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಶಾಶ್ವತವಾಯಿತು.ಇದೇ ಈ ರಸ್ತೆಯ ಕಥೆ ಎಂದು ದುರಾನಿಯವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಮೊನ್ನೆ ಮೈಸೂರಿನ ದೇವರಾಜ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಾಗಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ಆನೆ ಸಾರೋಟು ರಸ್ತೆಗೆ ಮೀನು ಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಟವನು ಪುನಃ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ದುರಾನಿಯವರ ಬಳಿ ಮಾತನಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲು ಹೋಗಿದ್ದೆ.ಅವರ ಎದುರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಮದ್ಯ ವಯಸ್ಕರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾಳಾದ ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪೊಟ್ಟಣವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದರು.ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಹಿರಿಯರೂ ಖ್ಯಾತರೂ ಆದ ಉರ್ದು ಕವಿಗಳೊಬ್ಬರ ಮಲ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ತಾವೂ ಕವಿಗಳಾದವರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತನಾಡುವ ಗಿಳಿ ಇದೆಯೆಂದೂ ಅದಕ್ಕೆ ದಾಳಿಂಬೆ ಇಷ್ಟವೆಂದೂ ಅವರು ದಾಳಿಂಬೆ ಕೊಳ್ಳಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದವರು ಹಾಗೇ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ದುರಾನಿಯವರನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಿದ್ದರು.
ಬಹುಶಃ ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿ ಸುಸ್ತಾಗಿದ್ದ ದುರಾನಿಯವರು ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ಅವರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನು ಮಾತಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ತಾವು ಮೌನವಾಗಿ ಕೂತಿದ್ದರು.
ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾತನಾಡುವ ಗಿಳಿಗಳು ಈ ಎರಡರ ಕುರಿತೂ ಸಮಾನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ನಾನು ಅವರ ಹೆಸರು ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಅವರನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೆ.

DSC_9302ಮೈಸೂರಿನ ಲಷ್ಕರ್ ಮೊಹಲ್ಲಾದ ಅಲ್ಲಾ ಮಸೀದಿಯ ಎದುರು ರೋಡಿನ ಬಾಜಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಸಮೋಸಾ ಅಂಗಡಿಯೊಂದಿದೆ.ಈ ಅಂಗಡಿಯ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಒಂಟಿಯಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ನೊಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಈ ಉರ್ದು ಕವಿ ಸಹೋದರರ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಮನೆಯಿದೆ.ಈ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಇಬ್ಬರು ಕವಿ ಸಹೋದರರೂ, ಅವರ ಒಂಟಿ ಸಹೋದರಿಯೂ ಮತ್ತು ಮಾತನಾಡುವ ಈ ಗಿಳಿಯೂ ಇದೆ.
ನಾನು ಇಷ್ಟೂ ಹೊತ್ತು ಆ ಕವಿಗಳ ಮನೆಯ ಒಂಟಿತನವನ್ನೂ ಆ ಗಿಳಿಯ ಆರ್ತ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿ ಬಂದು ಬರೆಯಲು ಕುಳಿತಿರುವೆ.

ಹಿರಿಯರೂ, ಖ್ಯಾತರೂ ಆದ ಈ ಉರ್ದು ಕವಿಗಳು ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಾಣಿಸದೆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಕಿವಿಗಳೂ ಕೇಳಿಸದೆ ಯಾವ ಸದ್ದುಗಳೂ ಮಾತುಗಳೂ ಇಲ್ಲದೆ ಅವರು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಎದುರುಗಡೆ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಹಾಳೆಗಳು ಆ ಹಾಳೆಯನ್ನು ಗೆರೆಗಳಂತೆ ಮಡಚಿ ಸಾಲುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉರ್ದುವಿನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬರೆದಾದ ಮೇಲೆ ತಾನೇನು ಬರೆದಿರುವೆನೆಂದು ಓದಿ ಹೇಳಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಲ ಸಹೋದರನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಆತ ಇವರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವಂತೆ ಕಿವಿಯ ಬಳಿ ಕಿರಿಚುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಆಲಿಸಿ ಸರಿಪಡಿಸಿ ಪುನಃ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಸರಿ ಪಡಿಸಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಮಲ ಸಹೋದರ ಸರಿಪಡಿಸಿ ಬರೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗೆ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಕವಿತೆಗಳನ್ನೂ ಹತ್ತಾರು ಕವಿತಾಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ ಹೊರ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿರಿಯನಾದ ಖ್ಯಾತ ಕವಿಯ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಈ ಮಲ ಸಹೋದರ ತಾನೂ ಓರ್ವ ಕವಿಯೇ ಆಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರಿಬ್ಬರು ಮಲ ಸಹೋದರರು ಹೀಗೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕವಿತೆಯ ಜೊತೆ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರುಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಇವರ ಒಂಟಿ ಸಹೋದರಿ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ.
ಆ ಹಳೆಯ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಆ ಗಿಳಿ ತಾನೂ ಯಾಕೆ ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಕೆಂದು ಅರಚುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಬೀಳ್ಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಬಾಗಿಲವರೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಕಿರಿಯ ಕವಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಆಲಂಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಲಾಂ ಹೇಳಿದರು.
ನನಗೆ ಉರ್ದು ಬರುವ ಹಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅವರಿಬ್ಬರ ಕವಿತೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಒಂಟಿತನ ನನ್ನನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದೂ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಉರ್ದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವರಿಬ್ಬರ ಕವಿತೆಗಳ ಏಕಾಂತ ನನಗೆ ಜೋರಾಗಿಯೇ ತಟ್ಟಿತ್ತು.
ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಬ್ಬರು ತೀರಿಹೋದವರ ಕುರಿತು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ದೂರದೂರದ ಊರುಗಳಿಂದ ತೀರಿಹೋದವರ ಕಡೆಯವರು ಗೋರಿ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲು ಇವರಿಂದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಾನೇ ತೀರಿಹೋದ ಮುಳಬಾಗಿಲಿನ ಕಡೆಯ ಮುಸಲ್ಮಾನ ವೈದ್ಯರೊಬ್ಬರ ಕಡೆಯವರು ಇವರಿಂದ ಬರೆಸಿಕೊಂಡ ಕವಿತೆ ಇನ್ನೂ ಹಸಿಹಸಿಯಾಗಿ ಅವರ ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿತ್ತು.
ಅದಾಗ ತಾನೇ ಅದನ್ನು ಅದೇ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಅವರು ಓದಿ ಮುಗಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಡಲು ಬಾಗಿಲವರೆಗೆ ಬಂದು ಆಲಂಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.DSC_9309
‘ಕವಿತೆಗಳು ಮೂಲತಃ ದುಃಖಿ ಮತ್ತು ಒಂಟಿ ಕನ್ನಡಾದಲ್ಲಾದರೂ ಉರ್ದುವಲ್ಲಾದರೂ ಕವಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಮನುಷ್ಯರೇ ಅಲ್ಲವೇ’ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಹರಕು ಮುರುಕು ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಬಂದಿದ್ದೆ.

7 September 2014

Photos By The Author

ಅವನೊಬ್ಬ ಹುಚ್ಚ.., ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂತ

sufiರಿಪೂರ್ಣ ಸಂತನೋ ಅಥವಾ ಅರೆಮರುಳು ವಿಧ್ವಾಂಸನೋ ಇಲ್ಲಾ ಸುಳ್ಳುಬುರುಕ ಬಿಕ್ಷುಕನೋ ಏನೆಂದೂ ಗೊತ್ತಾಗದ ಈ ಮುದುಕನಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಈತ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಔಲಿಯಾ ಷರೀಫ್ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಔಲಿಯಾ ಅಂದರೆ ಸಂತ.ಷರೀಫ್ ಅಂದ್ರೆ ಶ್ರೀಮಂತ.
ಆದರೆ ತಾನು ನಿಜವಾದ ಸಂತನಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಸಲಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಸು ಬೇಡುತ್ತಿರುವ ಬಿಕ್ಷುಕ ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ.
ತನ್ನ ಮುತ್ತಜ್ಜ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂತನಾಗಿದ್ದ ಹಾಗಾಗಿ ನನಗೂ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದು ಬಿಟ್ಟಿದೆ.ಸಂತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಮುತ್ತಜ್ಜನಿಗೆ ಅಂದಿನ ಅರಸರು ಒಂದಿಷ್ಟು ಒಣಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಉಂಬಳಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.ಹಾಗಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಷರೀಫನೂ ಆಗಿದ್ದೆ.ಆದರೆ ನಾನೀಗ ಕುಂಟನೂ ಕುರುಡನೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಔಲಿಯಾ ಷರೀಫ್ ಉಳಿದಂತೆ ನಾನೊಬ್ಬ ಗರೀಬೀ ಫಕೀರ್ ಎಂದು ನಗುತ್ತಾನೆ.‘ನೈಜ ಸಂತರ ಕಾಲ ಯಾವತ್ತೋ ಮುಗಿದೇ ಹೋಗಿದೆ.ಈ ಪ್ರಳಯದಂತಹ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನನ್ನನ್ನು ಸಂತನೆಂದು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಅಲೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿನ್ನ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಂಡು ನನಗೆ ನಗುವೂ ಬರುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ತನ್ನ ಮೂರುಚಕ್ರದ ಅಂಗವಿಕಲರ ಯಂತ್ರಚಾಲಿತ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಪುರ್ರನೆ ಚಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಈತ ನನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಡಿ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪರಿಗೆ ನನಗೂ ನಗು ಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಾಸನಾಮಯ ಬಿಕ್ಷುಕನಂತೆ ಮೂರು ಚಕ್ರಗಳ ಈ ಗಾಡಿಯನ್ನೇ ಅರಮನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇತಿಹಾಸದಿಂದಲೂ ವರ್ತಮಾನದಿಂದಲೂ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಮುದುಕ.
sufi6ಆತನನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಅಬ್ಬೇಪಾರಿಯಂತೆ ಅಲೆಯುತ್ತಿರುವ ನಾನು.ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ನೆರಳುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾ ಕತ್ತಲೆಗೆ ಮರಳುವ ಈ ನಗರ ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಕಳೆದ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಏನೂ ಆಗಿಯೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂದಣಿ.
ಈ ಎಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ನಯಾಪೈಸೆ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲದ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಕಳ್ಳ ಪೋಲೀಸ್ ಆಟ.
ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ದಿನ ನೀನು ನಿಜ ಹೇಳಲೇಬೇಕಾಗಬಹುದು ಮುದುಕಾ ಎಂದು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ನಾನು!
ನಿಜ ಅನ್ನುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸುಳ್ಳು ಎಂಬಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಮುದುಕ!

ಒಂದು ವಾರದ ಹಿಂದೆ ನನಗೆ ಮೂರನೇ ಸಲ ಈ ಮುದುಕನ ದರುಶನವಾಗಿತ್ತು.

ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಎರಡನೇ ಸಲ ಬೇಟಿಯಾದಾಗ ಈ ಮುದುಕ ಒಂದು ಎಲುಬು ಗೂಡಿನಂತಹ ಕುದುರೆ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಡು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಹಾಸನದ ಕಡೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ.ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕುದುರೆಯಂತೆ ಇದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಆ ಗಾಡಿಯ ಕುದುರೆ ಈ ಮುದುಕನ ಚಾಟಿಯ ಏಟು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಬೈಗುಳಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಬಡಕತ್ತೆಯಂತೆ ಆ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಮನಸಿಲ್ಲದೆ ಎಳೆಯುತ್ತಾ ಟಾರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂಟುತ್ತಾ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿತ್ತು.
ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲೋ ನೋಡಿದಂತಿದ್ದ ಮುದುಕ.‘ನೀನೇ ಅಲ್ಲವೇ ಆವತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಗಾಂಧಿ ವೃತ್ತದ ಬಳಿ ಕೊಳಕು ಬಿಕ್ಷುಕನಂತೆ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕು ಆಮೇಲೆ ಸಿಗುತ್ತೇನೆಂದು ಯಾಮಾರಿಸಿ ಹೋದ ಸೂಫಿ ಸಂತ’ ಅಂತ ಆ ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಕೇಳಿದ್ದೆ.
‘ನೀನು ಹುಚ್ಚ ಇರಬೇಕು.ಅದಕ್ಕೆ ನಿನಗೆ ಕಂಡಕಂಡವರೆಲ್ಲ ಸೂಫಿಸಂತರ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈಗ ನನಗೆ ದಾರಿ ಬಿಡು.” ಎಂದು ಆತ ನನ್ನ ದೂಡಿ ಹೋಗಲು ನೋಡಿದ್ದ.
ಹೋಗಲಿ ಬಿಡು ಸಂಜೆ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತೀಯಾ’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ.
‘ ದೊಡ್ಡ ಮೈದಾನದ ಬಳಿ ಇರುವ ಖಬರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ’ ಎಂದು ಆತ ನಕ್ಕಿದ್ದ.
ಖಬರಸ್ಥಾನ ಅಂದರೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಸ್ಮಶಾನ.
ಆದರೆ ಮೈಸೂರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಮೈದಾನದ ಬಳಿ ಖಬರಸ್ಥಾನ ಇರುವುದು ನನಗಂತೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
‘ನಿಜ ಹೇಳು ಯಾವ ಖಬರಸ್ಥಾನ’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ‘ನನ್ನ ಗುರುವಿನ ಗೋರಿ ಇರುವ ಖಬರಸ್ಥಾನ” ಅಂದಿದ್ದ.
“ನಿನ್ನ ಗುರುವಿನ ಹೆಸರೇನು ಅಂದರೆ ‘ ನನ್ನ ಗುರುವಿನ ಹೆಸರು ಹೇಳುವ ಯೋಗ್ಯತೆ ನನಗೂ ಇಲ್ಲ ಕೇಳುವ ಯೋಗ್ಯತೆ ಹುಚ್ಚನಾದ ನಿನಗೆ ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಆ ಬಡ ಕುದುರೆಗೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾಗಿ ಬೈದು ಮಾಯವಾಗಿದ್ದ.sufi7

ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರಿನ ಗಾಂಧಿಚೌಕದ ಎದುರಿಗಿರುವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಹೋಟೆಲಿನ ಎದುರಿನ ಬೀಡಾ ಅಂಗಡಿಯ ಎದುರು ನಿಂತಿದ್ದಾಗ ಈ ಮುದುಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನೋಡಲು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ.
ನನ್ನನ್ನು ತದೇಕಚಿತ್ತನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಈತನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಳೆತ ಒಂದು ಸೇಬು ಹಣ್ಣಿತ್ತು.ಅದನ್ನು ತಿಂದು ಮುಗಿಸಲೋ ಇಲ್ಲಾ ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಲೋ ಎಂಬಂತಹ ದ್ವಂದ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆತನ ಕಣ್ಣಿನ ಹಸಿವು.
ನನ್ನನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವನು ‘ಇಲ್ಲಿ ಬಾ’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದ.ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಒಂದು ಕೊಳಕು ಚೀಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ‘ಇದು ನನ್ನ ಚೀಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನೋಡಿಕೋ.ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಹೋದವನು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದಲ್ಲೇ ಬಂದಿದ್ದ.
‘ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ನಿನ್ನ ಕೊಳಕು ಚೀಲವನ್ನು ಕಾದದ್ದಕ್ಕೆ ನನಗೇನು ಕೂಲಿ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ.
ಕೂಲಿ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆತ ತನ್ನ ಬಲಗೈಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ನನ್ನ ಮೂಗಿನ ಬಳಿ ತಂದು ಮೂಸಲು ಹೇಳಿದ್ದ.
ಮೂಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಇದುವರೆಗೆ ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮೂಸಿರದ ಅಧ್ಬುತ ಸುಗಂದ!.
ನನ್ನ ಅರಳಿದ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿದ ಆತ ನಗುತ್ತ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟಿದ್ದ .ನೀನು ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತೀಯಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಇದೇ ರೀತಿ ‘ದೊಡ್ಡ ಮೈದಾನದ ಬಳಿ ಇರುವ ಖಬರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ’ ಎಂದು ಮಾಯವಾಗಿದ್ದ.

ಈ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ನಾನು ಮರೆತೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ.ಆದರೆ ಆ ಬಡಕಲು ಕುದುರೆ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಹುಡುಕಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದೆ.ಹಾಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಬನ್ನಿ ಮಂಟಪದ ಕಡೆ ಮೈಚಾಚಿರುವ ಸ್ಮಶಾನದ ಬಳಿ ಹೋಗಿದ್ದೆ.ಈ ಸ್ಮಶಾನದ ಒಳಗೆ ಸಂತನೊಬ್ಬನ ಗೋರಿ ಇದೆ.ಈ ಗೋರಿಯ ಎದುರುಗಡೆ ಒಂದು ಮಹಲ್ ಇದೆ.ಸುಲ್ತಾನನೊಬ್ಬ ಮಲಬಾರಿನ ಕಡೆಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸುಂದರಿಯೊಬ್ಬಾಕೆಯನ್ನು ವರಿಸಿ ತಂದು ಇಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದನೆಂದೂ ಆಕೆಗಾಗಿ ಈ ಮಹಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನೆಂದೂ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.sufi10
ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ.ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ.ಹಳೆಯ ಕಥೆಗಳು ಕೇಳಲು ಅಷ್ಟೇನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಳೆದ ಗುರುವಾರ ಇರುಳು ಸಣ್ಣಗೆ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಿದ್ದೆ.ಅಂಗವಿಕಲ ಮುದುಕನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಮೂರುಚಕ್ರಗಳ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡು ಗಾಡಿಯಿಂದ ಇಳಿದು ನೆಲದಲ್ಲಿ ತೆವಳುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಕೂತುಕೊಂಡು ಉಚ್ಚೆಹುಯ್ಯಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ.ಆತನ ಕಷ್ಟ ನೋಡುತ್ತಾ ಬೇರೇನೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗದೆ ನಾನೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ.
ಆತ ಹುಯ್ದುಮುಗಿಸಿ ಮತ್ತೆ ತೆವಳುತ್ತಾ ಬಂದು ಗಾಡಿ ಹತ್ತಿದಾಗ ಆತನ ಮುಖ ಕಾಣಿಸಿತ್ತು.
ಅದೇ ಮುದುಕ ಮತ್ತೆ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ನನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ.
‘ಸರಿ,ಹೋಗು. ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತೀಯಾ ಹೇಳು.ನಿನ್ನ ಕಥೆ ಏನೂ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.ಸುಮ್ಮನೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನಾದರೂ ಕಲಿಸು’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ.
‘ನಾಳೆ ಶುಕ್ರವಾರ ಸಂಜೆ ಅರಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ.ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತೇನೆ’ ಅಂದಿದ್ದ
ನಿನ್ನೆ ಸಂಜೆ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಂದಲೂ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ನಾನು ಈ ಸಂಜೆ ಮತ್ತೆ ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೊರಟಿರುವೆ.sufi5

5th October 2014

(Photos of Sufi & Sufi Begging Bowls From Collection)

ವಿಶ್ವಕನ್ನಡದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೇಲುಪಾಲಾಗಿದ್ದವರ ಕಥೆ

3

ಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡೆ  ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಭಾಷಣ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಮಠವೊಂದರ ಮರಿಸ್ವಾಮಿಗಳೊಬ್ಬರು ಸಿಕ್ಕಿ ‘ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲೋ ಈ ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದ ಹಾಗಿದೆಯಲ್ಲಾ.ಆದರೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ..’ಎಂದು ಪೇಚಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

‘ಹೌದು ನನಗೂ ಹಾಗನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ನನಗೂ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ.. ’ ಎಂದು ನಾನೂ ಪೇಚಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಆಮೇಲೆ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ನಾವಿಬ್ಬರು ಸಂದಿಸಿರಬಹುದಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾ ಕೂಡುತ್ತಾ ಕೊನೆಗೆ ನಾವಿಬ್ಬರು ಈ ಹಿಂದೆ ಸಂಧಿಸಿದ್ದ ಜಾಗ ಎಲ್ಲಿ ಎಂದು ಕಂಡು ಹಿಡಿದುಬಿಟ್ಟೆವು. ಆಮೇಲೆ ಆ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನೆದುಕೊಂಡು ಜೋರಾಗಿ ನಗಾಡಿಕೊಂಡೆವು.

ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಬ್ಬರೂ ಮುಜುಗರ ಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿತ್ತು ಅದು.

ಆದರೆ ಅದು ನಡೆದು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದು ಹೋಗಿದ್ದರೂ ಕಳೆದ ವರ್ಷವೇ ನಡೆದಿತ್ತೋ ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಇಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸಲ್ಲೂ ಅಚ್ಚಳಿಯದೇ ಉಳಿದಿತ್ತು.

ಸಣ್ಣ ಊರೊಂದರ ಮಠವೊಂದರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಆಗಾಗ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದುಹೋಗುವ ಅವರು ತುಂಬ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಾಗೇನೂ ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ಬೇಕು ಬೇಡದ ಹಲವು ಉಸಾಬರಿಗಳನ್ನು ಅರ್ದಂಬರ್ದ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಯಾವುದನ್ನೂ ತಾರ್ಕಿಕ ಕೊನೆ ಮುಟ್ಟಿಸದೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವ ನಾನೂ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ನಮಗಿಬ್ಬರಿಗೂ ನಾವಿಬ್ಬರು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರಿನ ಜೇಲಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಳೆದ ದಿನಗಳು ಒಮ್ಮೆಗೆ ನೆನಪಾಗಿ ಆ ನೆನಪುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ನಗುವೂ ಉಕ್ಕಿಬಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಇಬ್ಬರೂ ಆರಾಮಾಗಿ ಹರಟುವಂತಾಯಿತು.

1ಆಗ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೆವು.ಲೇಖಕರೂ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳೂ, ಸಮಾಜವಾದಿಗಳೂ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿದ್ದ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ನಾನು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ ಬಳಿಯ ಮಹಾರಾಜರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವೇದ ಆಗಮ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು.

ಬಹುಶಃ ಜೇಲಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಆ ಎರಡು ಇರುಳು, ಆ ಎರಡು ಹಗಲುಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಕಳೆಯದಿದ್ದರೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜೀವಿಯೊಬ್ಬ ಬದುಕಿದ್ದ ಎಂದು ಅರಿಯದೇ ಇಬ್ಬರೂ ತೀರಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಡೆಯ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಿಂದ ಬಡತನ ತಾಳಲಾರದೆ ಮಠ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚುರುಕು ಬುದ್ದಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಿರಿಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ವಿಶೇಷ ಕೃಪಾ ಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಬಹಳ ಬೇಗ ಉಳಿದವರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಮಠದ ಶಾಖೆಯೊಂದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದವರು.ಆದರೆ ಅದು ಯಾವುದೋ ಒಳರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಮರಿಸ್ವಾಮಿಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಜೀವಿತದ ಉಳಿದ ಅವದಿಯನ್ನೂ ಈ ವ್ಯಸನದಲ್ಲೇ ಕಳೆಯಬೇಕೆಂದು ಅವರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಾನಾದರೋ ಅವರ ಹಾಗೆಯೇ ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೇ ಮುಗಿದುಹೋಗುವುದೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಆದರೆ ಈವತ್ತು ನಮಗಿಬ್ಬರಿಗೂ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಮೈಸೂರಿನ ಜೇಲಿನ ಆ ದಿನಗಳು ನೆನಪಾಗಿ ಜೀವನ ಎಂಬುದು ಅಸಂಬದ್ಧವೂ, ಮನೋರಂಜಕವೂ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜೇಲಿನಷ್ಟೇ ಮುಕ್ತವೂ ಆಗಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಗೊತ್ತಾಗಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸಬೆಳಕು ಬಂದಂತಾಯಿತು.

ಆಗ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನವು ನಡೆದಿತ್ತು.ಆ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಹಲವು ಕುರುಹುಗಳು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಉಳಿದಿವೆ.5

ಅದೆಲ್ಲ ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ.

ಈ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದ ನಾವು ಯಾಕೆ
ಜೇಲುಪಾಲಾದೆವು ಎಂಬುದನ್ನು ಚುಟುಕಾಗಿ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ.

ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಲೇಖಕರೂ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳೂ, ಸಮಾಜವಾದಿಗಳೂ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿದ್ದ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ನಾವು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಗತಿ ಪರವೂ, ಶೋಷಿತರ ಪರವೂ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ದವೂ ಆಗಿದ್ದವು.

ಎಂದೂ ಕಂಡು ಕೇಳರಿಯದ ಬರಗಾಲದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಆ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚಮಾಡಿ ಕನ್ನಡ ಮೇಳ ಮಾಡುವುದು ಅಮಾನವೀಯ ಎಂದು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತ ಘೋಷಣೆ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮನ್ನೂ, ನಮ್ಮನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಯಕರುಗಳನ್ನೂ ಅನಾಮತ್ತಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೋಲೀಸು ವ್ಯಾನಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ ಮುಂದೆ ಹಾಜರು ಪಡಿಸಿ ಮೈಸೂರಿನ ಜೇಲಿನೊಳಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಮಹಾ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ಬೀಗುತ್ತಿದ್ದ ನಾವು ಅಲ್ಲೂ ಸುಮ್ಮನಿರದೆ ಜೇಲಿನೊಳಗೂ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಸಿ ಠರಾವುಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದೆವು.

ಠರಾವುಗಳೆಲ್ಲ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಸಂಜೆಗತ್ತಲಲ್ಲಿ ಜೇಲಿನೊಳಗಿನ ಗುಲಾಬಿ ಗಿಡಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ್ದ ಹೂಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾ ನಾನು ಕಣ್ಣು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಜೇಲಿನೊಳಗೆ ಮಹಾರಾಜಾ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನ ವೇದ ಆಗಮ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಇನ್ನೊಂದು ತಂಡವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.

ತಮಾಷೆಯೆಂದರೆ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಮೇಳವನ್ನು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಜೇಲುಪಾಲಾದ ನಾವು ಜೇಲಿನೊಳಗಡೆ ಜಂಬದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನ ಈ ಆಗಮಿಕರು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಅಳಲು ತೊಡಗಿದ್ದರು.

ಏಕೆಂದರೆ ಏನೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡದೆ, ಏನನ್ನೂ ಪ್ರತಿಭಟಿಸದೆ, ತಾವಾಯಿತು ತಮ್ಮ ವೇದಪುರಾಣಶ್ಲೋಕಗಳಾಯಿತು ಎಂಬಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಹುಡುಗರು ಪೋಲೀಸು ಬೇಹುಗಾರನೊಬ್ಬನ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಜೇಲುಪಾಲಾಗಿದ್ದರು.

ನಡೆದ ಸಂಭವ ಇಷ್ಟೇ.

ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಎದುರಿಗಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಹುಡುಗರಿಗೆ ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಕನ್ನಡದ ಕುರಿತು ಆಳವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಂಬಲ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.2

ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅರಮನೆಯ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿರುವ ದೇಗುಲದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಿಂದ ಪಂಪನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಹಾದೇವರವರೆಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು.ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಈ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಾಲಿಕೆ ಸಾಂಗವಾಗಿ ಮುಗಿದದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಲಗುಬಗೆಯಿಂದ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಓರ್ವ ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹೀ ಪೋಲೀಸ್ ಬೇಹುಗಾರನ ಅಚಾತುರ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಜೇಲುಪಾಲಾಗಿ ಜೇಲೊಳಗೆ ಅಳುತ್ತಾ ಕೂರಬೇಕಾಯಿತು.

ಆದದ್ದು ಇಷ್ಟೇ.

ಆವತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸದ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನ.

ವಿಷಯ:ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ.

ಉಪನ್ಯಾಸಕರು: ಮೈಸೂರಿನ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳೂ, ಹೋರಾಟಗಾರರೂ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಅದ್ಯಾಪಕರೂ ಆದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕೆ.ರಾಮದಾಸ್ ಅವರು.

ರಾಮದಾಸ್ ಅವರಿಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಾ ತೋರಿಸುವುದು ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸ.

ಅವರ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವೇ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಮುಳುವಾಗಿದ್ದು.

4ಸಂಜೆ ಸಂಜೆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿನ ದೇಗುಲದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟಗಾರ ರಾಮದಾಸರು ಜೋರಾಗಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಬೀಸುತ್ತಾ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಕುವೆಂಪು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೃಕೃತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಅಲ್ಲೇ ಸಿವಿಲ್ ಡ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಗುಪ್ತಚರ ಪೋಲೀಸನಿಗೆ ಅದು ಹೋರಾಟದ ಕರೆಯಂತೆ ಕಂಡು ಮೇಲದಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವೈರ್ ಲೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿದ್ದ.

ಹಾಗಾಗಿ ವಿಚಾರವಾದಿ ರಾಮದಾಸರ ಜೊತೆ ಆಗಮಿಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಈ ಹುಡುಗರೂ ಜೇಲುಪಾಲಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ ಕೂರಬೇಕಾಯಿತು.

ಹೀಗೆ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಜೇಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಗಲು ಎರಡು ಇರುಳು ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಈ ಮರಿಸ್ವಾಮಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾನು ಇಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಭಾಷಣದ ಮೊದಲು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದು.7ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಜೇಲಿನೊಳಗೆ ಜೊತೆಗೆ ಕಂಡದ್ದು, ಅನುಭವಿಸಿದ್ದು, ಕಷ್ಟಸುಖಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಜೇಲಿನೊಳಗಡೆ ನಾವು ಕಂಡ ಖಳರು, ಕೊಲೆಗಾರರು ಮತ್ತು ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಇದ್ದ ಪಾತಕಿಗಳು.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಕನ್ನಡಿಗರು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಆಕಸ್ಮಿಕಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೀಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವವರು ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಮಾತಾಡಿಕೊಂಡೆವು.

(2nd November 2014)

ಜಿ. ಎಲ್. ಎನ್ ಅಯ್ಯನವರ ಹೂಬಿಟ್ಟ ಮರಗಳು

DSC_9166

ಮೈಸೂರಿನ ಶಾಂತಲಾ ಥಿಯೇಟರಿನ ಎದುರಿಗೆ ಸುಬ್ಬರಾಯನಕೆರೆ ಉಧ್ಯಾನವನವಿದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಆ ಕಾಲದ ಆದರ್ಶವಾದಿ ತರುಣರ ಆಡೊಂಬಲದಂತಿದ್ದ ಈ ಮೈದಾನ ಆನಂತರ ಕಸಕಡ್ಡಿ ಬಿಸಾಕುವ ತೊಪ್ಪೆಯಂತಾಗಿ, ಪೋಲಿದನಗಳಿಗೂ ಅಪಾಪೋಲಿ ಹುಡುಗರಿಗೂ ಆಶ್ರಯತಾಣದಂತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿನ ನಾಗರಿಕರು ದೂರಿದ್ದರು.

ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಧ್ಯಾನವನವೂ, ದಂಡಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಾಹಿಗಳ ಶಿಲಾವಿಗ್ರಹಗಳೂ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಡಲು ಸಿಮೆಂಟಿನ ಅಂಗಳವೂ ಮತ್ತು ಅದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕಭವನವೂ ಮಂಜೂರಾಯಿತು.

ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲು ಹೊರಟಿರುವುದು ಈ ಉಧ್ಯಾನವನದ ಕುರಿತಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಈ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನದ ಕುರಿತಾಗಿಯೋ ಅಲ್ಲ.

ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಸಂಜೆ ನಾಲಕ್ಕು ಗಂಟೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸರಸ್ವತಿಪುರಂನ ಒಂಬತ್ತನೇ ಮೇನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಿಂದ ತಮ್ಮ ೧೯೭೩ನೇ ಮಾಡೆಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಫಿಯಟ್ ಕಾರನ್ನು ಚಾಲಿಸುತ್ತಾ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಈ ಉಧ್ಯಾನವನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಮೆಟ್ಟಿಲು ಇಳಿದು ಈ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನವನ್ನು ಹೊಕ್ಕು ಸರ್ವಧರ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ೯೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಶ್ರೀಯುತ ಕೆ.ಎಲ್.ಎನ್.ಅಯ್ಯ ಅವರ ಅತೀವ ಒಳ್ಳೆಯತನ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಸಹಜ ಸರಳತೆಯ ಕುರಿತು.

ಅದು ಅವರಾಗಿಯೇ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳದ ಒಳ್ಳೆಯತನ ಮತ್ತು ಅದಾಗೇ ಬಂದಿರುವ ಸಹಜ ಸರಳತೆ.

‘ಅದು ಹೇಗೆ ಇಷ್ಟು ವಯಸ್ಸಾದರೂ ನೀವು ಒಳ್ಳೆಯವರಾಗೇ ಉಳಿದಿದ್ದೀರಿ ಅಯ್ಯನವರೇ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ನೀನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲೇ ಏನೋ ವ್ಯಾಕರಣ ದೋಷವಿದೆ ಅನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಅವರು ನಕ್ಕರು.

‘ ನೀವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂತೋಷದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವಿರಲ್ಲಾ ಅಯ್ಯನವರೇ.ಏನು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಗುಟ್ಟು’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಅವರದು ಅದೇ ನಗು.

‘ನೀವು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ನಕ್ಕರೆ ನಮಗೆ ಏನೂ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಯ್ಯನವರೇ .ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿ, ಅಂದಾಗ ಅವರು ಚುಟುಕಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಇಷ್ಟೇ

DSC_9178‘ನೋಡಿ ಇವರೇ.ನಾನು ಈ ದೇಶದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಆಯಕಟ್ಟಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೊಡ್ಡ ಎಂಜಿನಿಯರನಾಗಿದ್ದೆ.ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಭ್ರಷ್ಟನನ್ನಾಗಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಹುದ್ದೆ ಅದು.ಆದರೆ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ನನಗೆ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗದೇ ಇರಲು ಆ ದೇವರ ದಯೆಯಿಂದಲೂ ತಂದೆ ತಾಯಂದಿರ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.ಹಾಗಾಗಿಯೇ ನನಗೆ ಈ ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ನಗುತ್ತಾ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.ಇದೇ ನನ್ನ ಸಂತೋಷದ ಗುಟ್ಟು’ ಎಂದು ಅವರು ತನ್ನದೇ ಗುಟ್ಟನ್ನು ತಾನೇ ರಟ್ಟು ಮಾಡಿದ ಮಗುವಿನಂತೆ ಮತ್ತೆ ನಕ್ಕರು.

ನಾವೀಗ ನೇರವಾಗಿ ೧೯೩೪ನೇ ಇಸವಿಗೆ ಹೋಗೋಣ.

ಆ ವರ್ಷ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು.

ಆಗ ನಮ್ಮ ಅಯ್ಯನವರು ಲಕ್ಷ್ಮೀಪುರಂನಲ್ಲಿದ್ದ ಮಿಡ್ಲ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗ.ಈ ಹುಡುಗನ ಪೂರ್ತಿ ಹೆಸರು ಕೆ.ಜಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹಯ್ಯ.

ತಂದೆ ಕೆ.ಪಿ.ಗುಂಡಪ್ಪ.ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದವರು.

ಲಲಿತಮಹಲ್ ಅರಮನೆಯನ್ನೂ, ಸರಕಾರೀ ಅತಿಥಿಗೃಹವನ್ನೂ ಕಟ್ಟಲು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದವರು.

ನಿವೃತ್ತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲೂ ಹಿರಿಯ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದವರು.

DSC_9151ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಎಂಜಿನಿಯರರ ಮಗನಿಗೆ ಆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲೇ ಗಾಂಧಿಯ ಹೋರಾಟದ ಹುಚ್ಚು.ಎಷ್ಟು ಹುಚ್ಚು ಅಂದರೆ ಸೈಕಲ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ ಅಂತ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮೈಸೂರಿನ ಓಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಚಾರ.ಜೊತೆಗೆ ಹೆಂಡದಂಗಡಿಗಳ ಮುಂದೆ ಹರತಾಳ.ಇವರಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ನಾಯಕರಂತಿದ್ದವರು ಆಮೇಲೆ ಹೆಸರಾಂತ ಸಿನೆಮಾ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಾರರಾಗಿ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದ ವಿ.ಕೆ.ಮೂರ್ತಿಯವರು.

ಮೈಸೂರಿನ ಓಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಲೀಸರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸೈಕಲ್ಲು ಓಡಿಸುವ ಹುಡುಗರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಖುಷಿಯನ್ನು ನೀವು ಅಯ್ಯನವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲೇ ಕೇಳಬೇಕು.

ಅಷ್ಟು ಖುಷಿ!

ಆದರೆ ಅಯ್ಯನವರ ತಂದೆ ಗುಂಡಪ್ಪನವರಿಗೆ ಮಗನ ಸಾಹಸಗಳು ಒಂದಿನಿತು ಖುಷಿಯನ್ನೂ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ.ಮಗನ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಿಟ್ಟಿತ್ತು ಅಂದರೆ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ಮಗ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹಯ್ಯ ಮೈಸೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ತಂದೆ ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಆ ಜೇಲಿನ ಕಟ್ಟಡದ ದುರಸ್ತಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಆಗಾಗ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.ಸರಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಗ ಅಪ್ಪ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ನೋಡಲಿ ಎಂದು ಕೊರಳು ಎತ್ತಿ ನಿಂತಿದ್ದರೆ ಸಿಟ್ಟಿನ ಅಪ್ಪ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ ಕಂಡೂಕಾಣದಂತೆ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.

‘ಪಾಪ ಅಪ್ಪ’ ಎಂದು ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ತೊಂಬತ್ತೊಂದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯನವರು ನಗುತ್ತಾರೆ.

‘ಅಲ್ಲ ಅಯ್ಯನವರೇ ನಿಮಗೆ ಆಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಂತೋಷಗಳೂ ಇದ್ದವು.ಅಪ್ಪ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಎಂಜಿನಿಯರಾಗಿದ್ದರು.ಆದರೂ ನೀವು ಬಡಪಾಯಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮನ ಹಿಂದೆ ಯಾಕೆ ಹೋದಿರಿ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಅವರು ಭುಜ ಕುಣಿಸಿ ನಗುತ್ತಾರೆ.

‘ ‘ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಳುವಳಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಅಷ್ಟೊಂದು ಘನವಾಗಿತ್ತು’ ಎಂದು ತಣ್ಣಗಿನ ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಕಡುವಾದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.

DSC_9185ಕೆ.ಜಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹಯ್ಯ ಅವರ ಹೆಸರು ಜಿ.ಎಲ್.ಎನ್.ಅಯ್ಯ ಎಂದು ಆಗಿದ್ದರ ಹಿಂದೆಯೂ ಒಂದು ಕಥೆಯಿದೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಸೇವಾಜೀವಿತದ ಕೊನೆಯ ಮೂರು ದಶಕಗಳನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ ಅರುಣಾಚಲ ಗಡಿಯ ದುಲಿಯಾಜಾನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ತೈಲಶೋಧ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಾಗಿ ಕಳೆದರು.ಅಲ್ಲಿನವರದು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಹೆಸರುಗಳು.ಅಲ್ಲಿನವರಿಗೆ ಇವರ ಉದ್ದದ ಹೆಸರು ಉಚ್ಛರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತಿತ್ತು.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕರೆದರು.ಅದು ಅಯ್ಯನವರಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗಿ ಅವರೂ ಅದನ್ನೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು.

ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಖರೀದಿಸಿದ ಮಾಡೆಲ್ಲಿನ ಫಿಯೆಟ್ ಕಾರು.

ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಅದನ್ನು ತಂದು ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅದನ್ನೇ ಓಡಿಸುತ್ತಿರುವರು.

ಒಂದೇ ಜೀವನ, ಒಂದೇ ಕಾರು,ಒಬ್ಬಳೇ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಅಪರಿಮಿತವಾದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ!

ಜೀವನ ಎಂದರೆ ಸುಂದರವೂ ಸುರಬಿಲವೂ ಆಗಿರಲು ಇನ್ನೇನು ಬೇಕು ಎಂದು ಇಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅದೇ ಹಳೆಯ ಕಾರು ಚಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಬ್ಬರಾಯನಕೆರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣಗೈದು ಬಂದ ಅಯ್ಯನವರನ್ನೂ ಅವರ ಎದುರಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವರ ಮಡದಿಯನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ.

ಇದು ಯಾವುದು ಇಲ್ಲದೆಯೂ ಸುಖಪುರುಷರಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ನನ್ನಂತಹ ಖಳರು!

ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಯ್ಯನವರೂ, ಮಡದಿಯೂ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅಸ್ಸಾಂ ಅರುಣಾಚಲ ಗಡಿಯ ದುಲಿಯಾಜಾನ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದರಂತೆ.

ಮೂವತ್ತು ವರುಷಗಳ ಕಾಲ ದುಡಿಯುತ್ತಾ ಬದುಕಿದ್ದ ಊರು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಹಾಗೇ ಇತ್ತಂತೆ.

ಅಯ್ಯನವರೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ತೈಲಶೋಧ ಕಂಪನಿಯ ನೌಕರರ ಸಾಲು ಸಾಲು ವಸತಿಗೃಹಗಳು.

ತೈಲಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ರಿಗ್ ಯಂತ್ರಗಳ ಚಲನೆಗಾಗಿ ಅಯ್ಯನವರೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಟಾರು ರಸ್ತೆಗಳು.

DSC_9170ರಸ್ತೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿ, ಮನೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅಯ್ಯನವರೇ ನೆಡಿಸಿದ್ದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಾಲುಸಾಲು ಮರಗಳು.

‘ಯಾವಾಗಲೂ ಹೂವು, ಯಾವಾಗಲೂ ಹೂವು, ಇದ್ದಾಗಲೂ ಹೂವು, ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೋದಾಗಲೂ ಹೂವು..’ ಅಯ್ಯನವರು ಯಾವುದೇ ಉಧ್ವೇಗ ತೋರಿಸಬಾರದೆಂದು ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಮರಗಳು.

ದೇವರೇ ಇವರ ಹಾಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಳ್ಳೆಯವನಾಗಿರುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಈಗಲೂ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವೆ.

(10 August 2014)

(Photos by the author)