Tag Archives: mysore

ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರಿನ ಪಳೆಯ ಮುಖಗಳು

DSC_9234ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ದಿನ ಇಲ್ಲೇ ಮೈಸೂರಿನ ಬೆಂಕಿ ನವಾಬ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಖಾನ್ ದುರಾನಿಯವರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಸುಮ್ಮನೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ.
ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ದುರಾನಿಯವರು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಮನೆ ಸುಮಾರು ನೂರಾ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹಳೆಯದ್ದು.
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದ ದುರಾನಿಯವರು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರನ ಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಸೇರಿದವರು.ತೀರಾ ಹರಿತವಲ್ಲದ ಸಾದಾ ವ್ಯಂಗ್ಯ, ತೀರಾ ತೀಕ್ಷ್ಣವಲ್ಲದ ಸಾದಾ ವಿಮರ್ಶೆ ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕನ್ನು ಹಾಗೇ ನೋಡುತ್ತಾ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ಬದುಕಬೇಕು ಎನ್ನುವಂತಹ ಸರಳವಾದ ಜೀವನ ದೃಷ್ಟಿ.ಹೀಗೆ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ಅವರು ಈ ಎಂಬತ್ತಾರರ ಇಳಿ ವಯಸಿನಲ್ಲೂ ನಗೆ ಚಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ, ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, ನಡುನಡುವಲ್ಲಿ ಟೇಪ್ ರೆಕಾರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ , ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಪಳೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಂಗ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನೆನಪುಗಳು ಎಷ್ಟು ಆತ್ಮೀಯವೂ ನಿರುಮ್ಮಳವೂ ಆಗಿರುತ್ತವೆಂದರೆ ಈ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಾತ ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವುದೇ ಇಲ್ಲ.ಸುಮ್ಮನೆ ಒಬ್ಬ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯ ನಡುವೆ ಹಾದು ಹೋದಂತೆ, ಹಾಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಎದ್ದು ಹೋದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಅವರ ವಿವರಣೆ.
ನಾನು ಅವರ ಬಳಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಉದ್ದೇಶ ಅವರು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಆ ಬೆಂಕಿ ನವಾಬ್ ರಸ್ತೆಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಯಾಕೆ ಬಂತು ಎಂದು ಅವರಿಗೇನಾದರೂ ಗೊತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಲು.ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಬೇರೆಯವರು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ಮುಸಲ್ಮಾನ ವರ್ತಕನಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಆತನಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಂತಹ ಸಿಟ್ಟು ಇತ್ತು.ಅದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಸಿಟ್ಟು ಅಂದರೆ ಆ ಬೆಂಕಿಯಂತಹ ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಆತನ ಮಡದಿಯೇ ಆಹುತಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು.
ಇನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಸುಲ್ತಾನ್ ಟೀಪುವಿನ ಕಾಲದ ನವಾಬನೊಬ್ಬ ಅನ್ಯಧರ್ಮೀಯರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಉರಿದು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಬೀದಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎಂದು.
DSC_9243ಆದರೆ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ದುರಾನಿಯವರು ಹೇಳಿದ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿತ್ತು.ಅದೇನೆಂದರೆ ಅವರ ಮನೆಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಸರಕಾರೀ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಇದೆ.ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ನವಾಬ್ ಎಂಬವರ ನಿವಾಸವಿತ್ತು.ಆ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದು ಅದು ನಾಶವಾಯಿತು.ಆದರೆ ಆ ನವಾಬ್ ಎಂಬವರ ಹೆಸರು ಬೆಂಕಿ ನವಾಬ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಯ್ತು.ಜೊತೆಗೆ ಆತ ಇದ್ದ ಈ ರಸ್ತೆಗೂ ಬೆಂಕಿ ನವಾಬ್ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಶಾಶ್ವತವಾಯಿತು.ಇದೇ ಈ ರಸ್ತೆಯ ಕಥೆ ಎಂದು ದುರಾನಿಯವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಮೊನ್ನೆ ಮೈಸೂರಿನ ದೇವರಾಜ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಾಗಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ಆನೆ ಸಾರೋಟು ರಸ್ತೆಗೆ ಮೀನು ಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಟವನು ಪುನಃ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ದುರಾನಿಯವರ ಬಳಿ ಮಾತನಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲು ಹೋಗಿದ್ದೆ.ಅವರ ಎದುರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಮದ್ಯ ವಯಸ್ಕರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾಳಾದ ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪೊಟ್ಟಣವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದರು.ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಹಿರಿಯರೂ ಖ್ಯಾತರೂ ಆದ ಉರ್ದು ಕವಿಗಳೊಬ್ಬರ ಮಲ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ತಾವೂ ಕವಿಗಳಾದವರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತನಾಡುವ ಗಿಳಿ ಇದೆಯೆಂದೂ ಅದಕ್ಕೆ ದಾಳಿಂಬೆ ಇಷ್ಟವೆಂದೂ ಅವರು ದಾಳಿಂಬೆ ಕೊಳ್ಳಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದವರು ಹಾಗೇ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ದುರಾನಿಯವರನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಿದ್ದರು.
ಬಹುಶಃ ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿ ಸುಸ್ತಾಗಿದ್ದ ದುರಾನಿಯವರು ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ಅವರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನು ಮಾತಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ತಾವು ಮೌನವಾಗಿ ಕೂತಿದ್ದರು.
ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾತನಾಡುವ ಗಿಳಿಗಳು ಈ ಎರಡರ ಕುರಿತೂ ಸಮಾನ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ನಾನು ಅವರ ಹೆಸರು ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಅವರನ್ನು ಕಾಣಲು ಬರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೆ.

DSC_9302ಮೈಸೂರಿನ ಲಷ್ಕರ್ ಮೊಹಲ್ಲಾದ ಅಲ್ಲಾ ಮಸೀದಿಯ ಎದುರು ರೋಡಿನ ಬಾಜಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಸಮೋಸಾ ಅಂಗಡಿಯೊಂದಿದೆ.ಈ ಅಂಗಡಿಯ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಒಂಟಿಯಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ನೊಂದುಕೊಂಡಂತೆ ಈ ಉರ್ದು ಕವಿ ಸಹೋದರರ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಮನೆಯಿದೆ.ಈ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಇಬ್ಬರು ಕವಿ ಸಹೋದರರೂ, ಅವರ ಒಂಟಿ ಸಹೋದರಿಯೂ ಮತ್ತು ಮಾತನಾಡುವ ಈ ಗಿಳಿಯೂ ಇದೆ.
ನಾನು ಇಷ್ಟೂ ಹೊತ್ತು ಆ ಕವಿಗಳ ಮನೆಯ ಒಂಟಿತನವನ್ನೂ ಆ ಗಿಳಿಯ ಆರ್ತ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿ ಬಂದು ಬರೆಯಲು ಕುಳಿತಿರುವೆ.

ಹಿರಿಯರೂ, ಖ್ಯಾತರೂ ಆದ ಈ ಉರ್ದು ಕವಿಗಳು ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಾಣಿಸದೆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಕಿವಿಗಳೂ ಕೇಳಿಸದೆ ಯಾವ ಸದ್ದುಗಳೂ ಮಾತುಗಳೂ ಇಲ್ಲದೆ ಅವರು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಎದುರುಗಡೆ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಯಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಹಾಳೆಗಳು ಆ ಹಾಳೆಯನ್ನು ಗೆರೆಗಳಂತೆ ಮಡಚಿ ಸಾಲುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉರ್ದುವಿನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬರೆದಾದ ಮೇಲೆ ತಾನೇನು ಬರೆದಿರುವೆನೆಂದು ಓದಿ ಹೇಳಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಲ ಸಹೋದರನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಆತ ಇವರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವಂತೆ ಕಿವಿಯ ಬಳಿ ಕಿರಿಚುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಆಲಿಸಿ ಸರಿಪಡಿಸಿ ಪುನಃ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಸರಿ ಪಡಿಸಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಮಲ ಸಹೋದರ ಸರಿಪಡಿಸಿ ಬರೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗೆ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಕವಿತೆಗಳನ್ನೂ ಹತ್ತಾರು ಕವಿತಾಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ ಹೊರ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿರಿಯನಾದ ಖ್ಯಾತ ಕವಿಯ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಈ ಮಲ ಸಹೋದರ ತಾನೂ ಓರ್ವ ಕವಿಯೇ ಆಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರಿಬ್ಬರು ಮಲ ಸಹೋದರರು ಹೀಗೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕವಿತೆಯ ಜೊತೆ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರುಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಇವರ ಒಂಟಿ ಸಹೋದರಿ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ.
ಆ ಹಳೆಯ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಆ ಗಿಳಿ ತಾನೂ ಯಾಕೆ ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಕೆಂದು ಅರಚುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.

ಬೀಳ್ಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಬಾಗಿಲವರೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಕಿರಿಯ ಕವಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಆಲಂಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಲಾಂ ಹೇಳಿದರು.
ನನಗೆ ಉರ್ದು ಬರುವ ಹಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅವರಿಬ್ಬರ ಕವಿತೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಒಂಟಿತನ ನನ್ನನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದೂ ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಉರ್ದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವರಿಬ್ಬರ ಕವಿತೆಗಳ ಏಕಾಂತ ನನಗೆ ಜೋರಾಗಿಯೇ ತಟ್ಟಿತ್ತು.
ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಬ್ಬರು ತೀರಿಹೋದವರ ಕುರಿತು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ದೂರದೂರದ ಊರುಗಳಿಂದ ತೀರಿಹೋದವರ ಕಡೆಯವರು ಗೋರಿ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲು ಇವರಿಂದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಾನೇ ತೀರಿಹೋದ ಮುಳಬಾಗಿಲಿನ ಕಡೆಯ ಮುಸಲ್ಮಾನ ವೈದ್ಯರೊಬ್ಬರ ಕಡೆಯವರು ಇವರಿಂದ ಬರೆಸಿಕೊಂಡ ಕವಿತೆ ಇನ್ನೂ ಹಸಿಹಸಿಯಾಗಿ ಅವರ ಟೇಬಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿತ್ತು.
ಅದಾಗ ತಾನೇ ಅದನ್ನು ಅದೇ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಅವರು ಓದಿ ಮುಗಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಡಲು ಬಾಗಿಲವರೆಗೆ ಬಂದು ಆಲಂಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.DSC_9309
‘ಕವಿತೆಗಳು ಮೂಲತಃ ದುಃಖಿ ಮತ್ತು ಒಂಟಿ ಕನ್ನಡಾದಲ್ಲಾದರೂ ಉರ್ದುವಲ್ಲಾದರೂ ಕವಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಮನುಷ್ಯರೇ ಅಲ್ಲವೇ’ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಹರಕು ಮುರುಕು ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಬಂದಿದ್ದೆ.

7 September 2014

Photos By The Author

ಅವನೊಬ್ಬ ಹುಚ್ಚ.., ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂತ

sufiರಿಪೂರ್ಣ ಸಂತನೋ ಅಥವಾ ಅರೆಮರುಳು ವಿಧ್ವಾಂಸನೋ ಇಲ್ಲಾ ಸುಳ್ಳುಬುರುಕ ಬಿಕ್ಷುಕನೋ ಏನೆಂದೂ ಗೊತ್ತಾಗದ ಈ ಮುದುಕನಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಈತ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಔಲಿಯಾ ಷರೀಫ್ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಔಲಿಯಾ ಅಂದರೆ ಸಂತ.ಷರೀಫ್ ಅಂದ್ರೆ ಶ್ರೀಮಂತ.
ಆದರೆ ತಾನು ನಿಜವಾದ ಸಂತನಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಸಲಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಸು ಬೇಡುತ್ತಿರುವ ಬಿಕ್ಷುಕ ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ.
ತನ್ನ ಮುತ್ತಜ್ಜ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂತನಾಗಿದ್ದ ಹಾಗಾಗಿ ನನಗೂ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದು ಬಿಟ್ಟಿದೆ.ಸಂತನಾಗಿದ್ದ ಆ ಮುತ್ತಜ್ಜನಿಗೆ ಅಂದಿನ ಅರಸರು ಒಂದಿಷ್ಟು ಒಣಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಉಂಬಳಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.ಹಾಗಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಷರೀಫನೂ ಆಗಿದ್ದೆ.ಆದರೆ ನಾನೀಗ ಕುಂಟನೂ ಕುರುಡನೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಔಲಿಯಾ ಷರೀಫ್ ಉಳಿದಂತೆ ನಾನೊಬ್ಬ ಗರೀಬೀ ಫಕೀರ್ ಎಂದು ನಗುತ್ತಾನೆ.‘ನೈಜ ಸಂತರ ಕಾಲ ಯಾವತ್ತೋ ಮುಗಿದೇ ಹೋಗಿದೆ.ಈ ಪ್ರಳಯದಂತಹ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನನ್ನನ್ನು ಸಂತನೆಂದು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಅಲೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿನ್ನ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಂಡು ನನಗೆ ನಗುವೂ ಬರುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ತನ್ನ ಮೂರುಚಕ್ರದ ಅಂಗವಿಕಲರ ಯಂತ್ರಚಾಲಿತ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಪುರ್ರನೆ ಚಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಈತ ನನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಡಿ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪರಿಗೆ ನನಗೂ ನಗು ಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಾಸನಾಮಯ ಬಿಕ್ಷುಕನಂತೆ ಮೂರು ಚಕ್ರಗಳ ಈ ಗಾಡಿಯನ್ನೇ ಅರಮನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇತಿಹಾಸದಿಂದಲೂ ವರ್ತಮಾನದಿಂದಲೂ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಮುದುಕ.
sufi6ಆತನನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಅಬ್ಬೇಪಾರಿಯಂತೆ ಅಲೆಯುತ್ತಿರುವ ನಾನು.ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ನೆರಳುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾ ಕತ್ತಲೆಗೆ ಮರಳುವ ಈ ನಗರ ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಕಳೆದ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಏನೂ ಆಗಿಯೇ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂದಣಿ.
ಈ ಎಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ನಯಾಪೈಸೆ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲದ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಕಳ್ಳ ಪೋಲೀಸ್ ಆಟ.
ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ದಿನ ನೀನು ನಿಜ ಹೇಳಲೇಬೇಕಾಗಬಹುದು ಮುದುಕಾ ಎಂದು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ನಾನು!
ನಿಜ ಅನ್ನುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸುಳ್ಳು ಎಂಬಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಮುದುಕ!

ಒಂದು ವಾರದ ಹಿಂದೆ ನನಗೆ ಮೂರನೇ ಸಲ ಈ ಮುದುಕನ ದರುಶನವಾಗಿತ್ತು.

ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಎರಡನೇ ಸಲ ಬೇಟಿಯಾದಾಗ ಈ ಮುದುಕ ಒಂದು ಎಲುಬು ಗೂಡಿನಂತಹ ಕುದುರೆ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಡು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಹಾಸನದ ಕಡೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ.ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕುದುರೆಯಂತೆ ಇದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಆ ಗಾಡಿಯ ಕುದುರೆ ಈ ಮುದುಕನ ಚಾಟಿಯ ಏಟು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಬೈಗುಳಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಬಡಕತ್ತೆಯಂತೆ ಆ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಮನಸಿಲ್ಲದೆ ಎಳೆಯುತ್ತಾ ಟಾರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕುಂಟುತ್ತಾ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿತ್ತು.
ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲೋ ನೋಡಿದಂತಿದ್ದ ಮುದುಕ.‘ನೀನೇ ಅಲ್ಲವೇ ಆವತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಗಾಂಧಿ ವೃತ್ತದ ಬಳಿ ಕೊಳಕು ಬಿಕ್ಷುಕನಂತೆ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕು ಆಮೇಲೆ ಸಿಗುತ್ತೇನೆಂದು ಯಾಮಾರಿಸಿ ಹೋದ ಸೂಫಿ ಸಂತ’ ಅಂತ ಆ ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಕೇಳಿದ್ದೆ.
‘ನೀನು ಹುಚ್ಚ ಇರಬೇಕು.ಅದಕ್ಕೆ ನಿನಗೆ ಕಂಡಕಂಡವರೆಲ್ಲ ಸೂಫಿಸಂತರ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈಗ ನನಗೆ ದಾರಿ ಬಿಡು.” ಎಂದು ಆತ ನನ್ನ ದೂಡಿ ಹೋಗಲು ನೋಡಿದ್ದ.
ಹೋಗಲಿ ಬಿಡು ಸಂಜೆ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತೀಯಾ’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ.
‘ ದೊಡ್ಡ ಮೈದಾನದ ಬಳಿ ಇರುವ ಖಬರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ’ ಎಂದು ಆತ ನಕ್ಕಿದ್ದ.
ಖಬರಸ್ಥಾನ ಅಂದರೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಸ್ಮಶಾನ.
ಆದರೆ ಮೈಸೂರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಮೈದಾನದ ಬಳಿ ಖಬರಸ್ಥಾನ ಇರುವುದು ನನಗಂತೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
‘ನಿಜ ಹೇಳು ಯಾವ ಖಬರಸ್ಥಾನ’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ‘ನನ್ನ ಗುರುವಿನ ಗೋರಿ ಇರುವ ಖಬರಸ್ಥಾನ” ಅಂದಿದ್ದ.
“ನಿನ್ನ ಗುರುವಿನ ಹೆಸರೇನು ಅಂದರೆ ‘ ನನ್ನ ಗುರುವಿನ ಹೆಸರು ಹೇಳುವ ಯೋಗ್ಯತೆ ನನಗೂ ಇಲ್ಲ ಕೇಳುವ ಯೋಗ್ಯತೆ ಹುಚ್ಚನಾದ ನಿನಗೆ ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಆ ಬಡ ಕುದುರೆಗೆ ಅಶ್ಲೀಲವಾಗಿ ಬೈದು ಮಾಯವಾಗಿದ್ದ.sufi7

ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರಿನ ಗಾಂಧಿಚೌಕದ ಎದುರಿಗಿರುವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಹೋಟೆಲಿನ ಎದುರಿನ ಬೀಡಾ ಅಂಗಡಿಯ ಎದುರು ನಿಂತಿದ್ದಾಗ ಈ ಮುದುಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನೋಡಲು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ.
ನನ್ನನ್ನು ತದೇಕಚಿತ್ತನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಈತನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಳೆತ ಒಂದು ಸೇಬು ಹಣ್ಣಿತ್ತು.ಅದನ್ನು ತಿಂದು ಮುಗಿಸಲೋ ಇಲ್ಲಾ ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಲೋ ಎಂಬಂತಹ ದ್ವಂದ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆತನ ಕಣ್ಣಿನ ಹಸಿವು.
ನನ್ನನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವನು ‘ಇಲ್ಲಿ ಬಾ’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದ.ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಒಂದು ಕೊಳಕು ಚೀಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ‘ಇದು ನನ್ನ ಚೀಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನೋಡಿಕೋ.ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಹೋದವನು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದಲ್ಲೇ ಬಂದಿದ್ದ.
‘ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ನಿನ್ನ ಕೊಳಕು ಚೀಲವನ್ನು ಕಾದದ್ದಕ್ಕೆ ನನಗೇನು ಕೂಲಿ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ.
ಕೂಲಿ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆತ ತನ್ನ ಬಲಗೈಯ ಹೆಬ್ಬೆರಳನ್ನು ನನ್ನ ಮೂಗಿನ ಬಳಿ ತಂದು ಮೂಸಲು ಹೇಳಿದ್ದ.
ಮೂಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಇದುವರೆಗೆ ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮೂಸಿರದ ಅಧ್ಬುತ ಸುಗಂದ!.
ನನ್ನ ಅರಳಿದ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿದ ಆತ ನಗುತ್ತ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟಿದ್ದ .ನೀನು ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತೀಯಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಇದೇ ರೀತಿ ‘ದೊಡ್ಡ ಮೈದಾನದ ಬಳಿ ಇರುವ ಖಬರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ’ ಎಂದು ಮಾಯವಾಗಿದ್ದ.

ಈ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ನಾನು ಮರೆತೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ.ಆದರೆ ಆ ಬಡಕಲು ಕುದುರೆ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಹುಡುಕಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದೆ.ಹಾಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಬನ್ನಿ ಮಂಟಪದ ಕಡೆ ಮೈಚಾಚಿರುವ ಸ್ಮಶಾನದ ಬಳಿ ಹೋಗಿದ್ದೆ.ಈ ಸ್ಮಶಾನದ ಒಳಗೆ ಸಂತನೊಬ್ಬನ ಗೋರಿ ಇದೆ.ಈ ಗೋರಿಯ ಎದುರುಗಡೆ ಒಂದು ಮಹಲ್ ಇದೆ.ಸುಲ್ತಾನನೊಬ್ಬ ಮಲಬಾರಿನ ಕಡೆಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸುಂದರಿಯೊಬ್ಬಾಕೆಯನ್ನು ವರಿಸಿ ತಂದು ಇಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದನೆಂದೂ ಆಕೆಗಾಗಿ ಈ ಮಹಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನೆಂದೂ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.sufi10
ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ.ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ.ಹಳೆಯ ಕಥೆಗಳು ಕೇಳಲು ಅಷ್ಟೇನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಳೆದ ಗುರುವಾರ ಇರುಳು ಸಣ್ಣಗೆ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಿದ್ದೆ.ಅಂಗವಿಕಲ ಮುದುಕನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಮೂರುಚಕ್ರಗಳ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡು ಗಾಡಿಯಿಂದ ಇಳಿದು ನೆಲದಲ್ಲಿ ತೆವಳುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಕೂತುಕೊಂಡು ಉಚ್ಚೆಹುಯ್ಯಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ.ಆತನ ಕಷ್ಟ ನೋಡುತ್ತಾ ಬೇರೇನೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗದೆ ನಾನೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ.
ಆತ ಹುಯ್ದುಮುಗಿಸಿ ಮತ್ತೆ ತೆವಳುತ್ತಾ ಬಂದು ಗಾಡಿ ಹತ್ತಿದಾಗ ಆತನ ಮುಖ ಕಾಣಿಸಿತ್ತು.
ಅದೇ ಮುದುಕ ಮತ್ತೆ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ನನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ.
‘ಸರಿ,ಹೋಗು. ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತೀಯಾ ಹೇಳು.ನಿನ್ನ ಕಥೆ ಏನೂ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.ಸುಮ್ಮನೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನಾದರೂ ಕಲಿಸು’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೆ.
‘ನಾಳೆ ಶುಕ್ರವಾರ ಸಂಜೆ ಅರಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ.ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತೇನೆ’ ಅಂದಿದ್ದ
ನಿನ್ನೆ ಸಂಜೆ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಂದಲೂ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.ನಾನು ಈ ಸಂಜೆ ಮತ್ತೆ ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೊರಟಿರುವೆ.sufi5

5th October 2014

(Photos of Sufi & Sufi Begging Bowls From Collection)

ವಿಶ್ವಕನ್ನಡದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೇಲುಪಾಲಾಗಿದ್ದವರ ಕಥೆ

3

ಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡೆ  ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಭಾಷಣ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಮಠವೊಂದರ ಮರಿಸ್ವಾಮಿಗಳೊಬ್ಬರು ಸಿಕ್ಕಿ ‘ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಲ್ಲೋ ಈ ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದ ಹಾಗಿದೆಯಲ್ಲಾ.ಆದರೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ..’ಎಂದು ಪೇಚಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

‘ಹೌದು ನನಗೂ ಹಾಗನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ನನಗೂ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ.. ’ ಎಂದು ನಾನೂ ಪೇಚಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಆಮೇಲೆ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ನಾವಿಬ್ಬರು ಸಂದಿಸಿರಬಹುದಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾ ಕೂಡುತ್ತಾ ಕೊನೆಗೆ ನಾವಿಬ್ಬರು ಈ ಹಿಂದೆ ಸಂಧಿಸಿದ್ದ ಜಾಗ ಎಲ್ಲಿ ಎಂದು ಕಂಡು ಹಿಡಿದುಬಿಟ್ಟೆವು. ಆಮೇಲೆ ಆ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನೆದುಕೊಂಡು ಜೋರಾಗಿ ನಗಾಡಿಕೊಂಡೆವು.

ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಬ್ಬರೂ ಮುಜುಗರ ಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿತ್ತು ಅದು.

ಆದರೆ ಅದು ನಡೆದು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದು ಹೋಗಿದ್ದರೂ ಕಳೆದ ವರ್ಷವೇ ನಡೆದಿತ್ತೋ ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಇಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸಲ್ಲೂ ಅಚ್ಚಳಿಯದೇ ಉಳಿದಿತ್ತು.

ಸಣ್ಣ ಊರೊಂದರ ಮಠವೊಂದರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಆಗಾಗ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದುಹೋಗುವ ಅವರು ತುಂಬ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಾಗೇನೂ ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.ಬೇಕು ಬೇಡದ ಹಲವು ಉಸಾಬರಿಗಳನ್ನು ಅರ್ದಂಬರ್ದ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಯಾವುದನ್ನೂ ತಾರ್ಕಿಕ ಕೊನೆ ಮುಟ್ಟಿಸದೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವ ನಾನೂ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ನಮಗಿಬ್ಬರಿಗೂ ನಾವಿಬ್ಬರು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರಿನ ಜೇಲಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಳೆದ ದಿನಗಳು ಒಮ್ಮೆಗೆ ನೆನಪಾಗಿ ಆ ನೆನಪುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ನಗುವೂ ಉಕ್ಕಿಬಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಇಬ್ಬರೂ ಆರಾಮಾಗಿ ಹರಟುವಂತಾಯಿತು.

1ಆಗ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೆವು.ಲೇಖಕರೂ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳೂ, ಸಮಾಜವಾದಿಗಳೂ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿದ್ದ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ನಾನು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ ಬಳಿಯ ಮಹಾರಾಜರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವೇದ ಆಗಮ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು.

ಬಹುಶಃ ಜೇಲಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಆ ಎರಡು ಇರುಳು, ಆ ಎರಡು ಹಗಲುಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಕಳೆಯದಿದ್ದರೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜೀವಿಯೊಬ್ಬ ಬದುಕಿದ್ದ ಎಂದು ಅರಿಯದೇ ಇಬ್ಬರೂ ತೀರಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಡೆಯ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಿಂದ ಬಡತನ ತಾಳಲಾರದೆ ಮಠ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚುರುಕು ಬುದ್ದಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಿರಿಯ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ವಿಶೇಷ ಕೃಪಾ ಕಟಾಕ್ಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಬಹಳ ಬೇಗ ಉಳಿದವರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಮಠದ ಶಾಖೆಯೊಂದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದವರು.ಆದರೆ ಅದು ಯಾವುದೋ ಒಳರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಮರಿಸ್ವಾಮಿಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಜೀವಿತದ ಉಳಿದ ಅವದಿಯನ್ನೂ ಈ ವ್ಯಸನದಲ್ಲೇ ಕಳೆಯಬೇಕೆಂದು ಅವರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಾನಾದರೋ ಅವರ ಹಾಗೆಯೇ ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೇ ಮುಗಿದುಹೋಗುವುದೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಆದರೆ ಈವತ್ತು ನಮಗಿಬ್ಬರಿಗೂ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಮೈಸೂರಿನ ಜೇಲಿನ ಆ ದಿನಗಳು ನೆನಪಾಗಿ ಜೀವನ ಎಂಬುದು ಅಸಂಬದ್ಧವೂ, ಮನೋರಂಜಕವೂ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜೇಲಿನಷ್ಟೇ ಮುಕ್ತವೂ ಆಗಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಗೊತ್ತಾಗಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸಬೆಳಕು ಬಂದಂತಾಯಿತು.

ಆಗ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನವು ನಡೆದಿತ್ತು.ಆ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಹಲವು ಕುರುಹುಗಳು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಉಳಿದಿವೆ.5

ಅದೆಲ್ಲ ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ.

ಈ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದ ನಾವು ಯಾಕೆ
ಜೇಲುಪಾಲಾದೆವು ಎಂಬುದನ್ನು ಚುಟುಕಾಗಿ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ.

ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಲೇಖಕರೂ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳೂ, ಸಮಾಜವಾದಿಗಳೂ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿದ್ದ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ನಾವು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಗತಿ ಪರವೂ, ಶೋಷಿತರ ಪರವೂ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ದವೂ ಆಗಿದ್ದವು.

ಎಂದೂ ಕಂಡು ಕೇಳರಿಯದ ಬರಗಾಲದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಆ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚಮಾಡಿ ಕನ್ನಡ ಮೇಳ ಮಾಡುವುದು ಅಮಾನವೀಯ ಎಂದು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತ ಘೋಷಣೆ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮನ್ನೂ, ನಮ್ಮನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಯಕರುಗಳನ್ನೂ ಅನಾಮತ್ತಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಪೋಲೀಸು ವ್ಯಾನಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ ಮುಂದೆ ಹಾಜರು ಪಡಿಸಿ ಮೈಸೂರಿನ ಜೇಲಿನೊಳಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಮಹಾ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ಬೀಗುತ್ತಿದ್ದ ನಾವು ಅಲ್ಲೂ ಸುಮ್ಮನಿರದೆ ಜೇಲಿನೊಳಗೂ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಸಿ ಠರಾವುಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದೆವು.

ಠರಾವುಗಳೆಲ್ಲ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಸಂಜೆಗತ್ತಲಲ್ಲಿ ಜೇಲಿನೊಳಗಿನ ಗುಲಾಬಿ ಗಿಡಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ್ದ ಹೂಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾ ನಾನು ಕಣ್ಣು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಜೇಲಿನೊಳಗೆ ಮಹಾರಾಜಾ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನ ವೇದ ಆಗಮ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಇನ್ನೊಂದು ತಂಡವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.

ತಮಾಷೆಯೆಂದರೆ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಮೇಳವನ್ನು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಜೇಲುಪಾಲಾದ ನಾವು ಜೇಲಿನೊಳಗಡೆ ಜಂಬದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನ ಈ ಆಗಮಿಕರು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಅಳಲು ತೊಡಗಿದ್ದರು.

ಏಕೆಂದರೆ ಏನೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡದೆ, ಏನನ್ನೂ ಪ್ರತಿಭಟಿಸದೆ, ತಾವಾಯಿತು ತಮ್ಮ ವೇದಪುರಾಣಶ್ಲೋಕಗಳಾಯಿತು ಎಂಬಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಹುಡುಗರು ಪೋಲೀಸು ಬೇಹುಗಾರನೊಬ್ಬನ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಜೇಲುಪಾಲಾಗಿದ್ದರು.

ನಡೆದ ಸಂಭವ ಇಷ್ಟೇ.

ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಎದುರಿಗಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಹುಡುಗರಿಗೆ ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಕನ್ನಡದ ಕುರಿತು ಆಳವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಂಬಲ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.2

ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅರಮನೆಯ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿರುವ ದೇಗುಲದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಿಂದ ಪಂಪನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಹಾದೇವರವರೆಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು.ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಈ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಾಲಿಕೆ ಸಾಂಗವಾಗಿ ಮುಗಿದದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಲಗುಬಗೆಯಿಂದ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಓರ್ವ ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹೀ ಪೋಲೀಸ್ ಬೇಹುಗಾರನ ಅಚಾತುರ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಜೇಲುಪಾಲಾಗಿ ಜೇಲೊಳಗೆ ಅಳುತ್ತಾ ಕೂರಬೇಕಾಯಿತು.

ಆದದ್ದು ಇಷ್ಟೇ.

ಆವತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸದ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನ.

ವಿಷಯ:ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ.

ಉಪನ್ಯಾಸಕರು: ಮೈಸೂರಿನ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳೂ, ಹೋರಾಟಗಾರರೂ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಅದ್ಯಾಪಕರೂ ಆದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕೆ.ರಾಮದಾಸ್ ಅವರು.

ರಾಮದಾಸ್ ಅವರಿಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋರಾಗಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಾ ತೋರಿಸುವುದು ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸ.

ಅವರ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವೇ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಮುಳುವಾಗಿದ್ದು.

4ಸಂಜೆ ಸಂಜೆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿನ ದೇಗುಲದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟಗಾರ ರಾಮದಾಸರು ಜೋರಾಗಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಬೀಸುತ್ತಾ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಕುವೆಂಪು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೃಕೃತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಅಲ್ಲೇ ಸಿವಿಲ್ ಡ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಬೇಹುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಗುಪ್ತಚರ ಪೋಲೀಸನಿಗೆ ಅದು ಹೋರಾಟದ ಕರೆಯಂತೆ ಕಂಡು ಮೇಲದಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವೈರ್ ಲೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಮುಟ್ಟಿಸಿದ್ದ.

ಹಾಗಾಗಿ ವಿಚಾರವಾದಿ ರಾಮದಾಸರ ಜೊತೆ ಆಗಮಿಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಈ ಹುಡುಗರೂ ಜೇಲುಪಾಲಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ ಕೂರಬೇಕಾಯಿತು.

ಹೀಗೆ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಜೇಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಗಲು ಎರಡು ಇರುಳು ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಈ ಮರಿಸ್ವಾಮಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾನು ಇಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಭಾಷಣದ ಮೊದಲು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದು.7ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಜೇಲಿನೊಳಗೆ ಜೊತೆಗೆ ಕಂಡದ್ದು, ಅನುಭವಿಸಿದ್ದು, ಕಷ್ಟಸುಖಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಜೇಲಿನೊಳಗಡೆ ನಾವು ಕಂಡ ಖಳರು, ಕೊಲೆಗಾರರು ಮತ್ತು ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಇದ್ದ ಪಾತಕಿಗಳು.

ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಕನ್ನಡಿಗರು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಆಕಸ್ಮಿಕಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೀಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವವರು ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಮಾತಾಡಿಕೊಂಡೆವು.

(2nd November 2014)

ಜಿ. ಎಲ್. ಎನ್ ಅಯ್ಯನವರ ಹೂಬಿಟ್ಟ ಮರಗಳು

DSC_9166

ಮೈಸೂರಿನ ಶಾಂತಲಾ ಥಿಯೇಟರಿನ ಎದುರಿಗೆ ಸುಬ್ಬರಾಯನಕೆರೆ ಉಧ್ಯಾನವನವಿದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಆ ಕಾಲದ ಆದರ್ಶವಾದಿ ತರುಣರ ಆಡೊಂಬಲದಂತಿದ್ದ ಈ ಮೈದಾನ ಆನಂತರ ಕಸಕಡ್ಡಿ ಬಿಸಾಕುವ ತೊಪ್ಪೆಯಂತಾಗಿ, ಪೋಲಿದನಗಳಿಗೂ ಅಪಾಪೋಲಿ ಹುಡುಗರಿಗೂ ಆಶ್ರಯತಾಣದಂತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿನ ನಾಗರಿಕರು ದೂರಿದ್ದರು.

ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಧ್ಯಾನವನವೂ, ದಂಡಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಾಹಿಗಳ ಶಿಲಾವಿಗ್ರಹಗಳೂ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಡಲು ಸಿಮೆಂಟಿನ ಅಂಗಳವೂ ಮತ್ತು ಅದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕಭವನವೂ ಮಂಜೂರಾಯಿತು.

ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲು ಹೊರಟಿರುವುದು ಈ ಉಧ್ಯಾನವನದ ಕುರಿತಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಈ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನದ ಕುರಿತಾಗಿಯೋ ಅಲ್ಲ.

ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಸಂಜೆ ನಾಲಕ್ಕು ಗಂಟೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸರಸ್ವತಿಪುರಂನ ಒಂಬತ್ತನೇ ಮೇನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಿಂದ ತಮ್ಮ ೧೯೭೩ನೇ ಮಾಡೆಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಫಿಯಟ್ ಕಾರನ್ನು ಚಾಲಿಸುತ್ತಾ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಈ ಉಧ್ಯಾನವನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಮೆಟ್ಟಿಲು ಇಳಿದು ಈ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನವನ್ನು ಹೊಕ್ಕು ಸರ್ವಧರ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ೯೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಶ್ರೀಯುತ ಕೆ.ಎಲ್.ಎನ್.ಅಯ್ಯ ಅವರ ಅತೀವ ಒಳ್ಳೆಯತನ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಸಹಜ ಸರಳತೆಯ ಕುರಿತು.

ಅದು ಅವರಾಗಿಯೇ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳದ ಒಳ್ಳೆಯತನ ಮತ್ತು ಅದಾಗೇ ಬಂದಿರುವ ಸಹಜ ಸರಳತೆ.

‘ಅದು ಹೇಗೆ ಇಷ್ಟು ವಯಸ್ಸಾದರೂ ನೀವು ಒಳ್ಳೆಯವರಾಗೇ ಉಳಿದಿದ್ದೀರಿ ಅಯ್ಯನವರೇ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ನೀನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲೇ ಏನೋ ವ್ಯಾಕರಣ ದೋಷವಿದೆ ಅನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಅವರು ನಕ್ಕರು.

‘ ನೀವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂತೋಷದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವಿರಲ್ಲಾ ಅಯ್ಯನವರೇ.ಏನು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಗುಟ್ಟು’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಅವರದು ಅದೇ ನಗು.

‘ನೀವು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ನಕ್ಕರೆ ನಮಗೆ ಏನೂ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಯ್ಯನವರೇ .ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿ, ಅಂದಾಗ ಅವರು ಚುಟುಕಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು ಇಷ್ಟೇ

DSC_9178‘ನೋಡಿ ಇವರೇ.ನಾನು ಈ ದೇಶದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಆಯಕಟ್ಟಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೊಡ್ಡ ಎಂಜಿನಿಯರನಾಗಿದ್ದೆ.ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಭ್ರಷ್ಟನನ್ನಾಗಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಹುದ್ದೆ ಅದು.ಆದರೆ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ನನಗೆ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗದೇ ಇರಲು ಆ ದೇವರ ದಯೆಯಿಂದಲೂ ತಂದೆ ತಾಯಂದಿರ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.ಹಾಗಾಗಿಯೇ ನನಗೆ ಈ ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ನಗುತ್ತಾ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.ಇದೇ ನನ್ನ ಸಂತೋಷದ ಗುಟ್ಟು’ ಎಂದು ಅವರು ತನ್ನದೇ ಗುಟ್ಟನ್ನು ತಾನೇ ರಟ್ಟು ಮಾಡಿದ ಮಗುವಿನಂತೆ ಮತ್ತೆ ನಕ್ಕರು.

ನಾವೀಗ ನೇರವಾಗಿ ೧೯೩೪ನೇ ಇಸವಿಗೆ ಹೋಗೋಣ.

ಆ ವರ್ಷ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು.

ಆಗ ನಮ್ಮ ಅಯ್ಯನವರು ಲಕ್ಷ್ಮೀಪುರಂನಲ್ಲಿದ್ದ ಮಿಡ್ಲ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗ.ಈ ಹುಡುಗನ ಪೂರ್ತಿ ಹೆಸರು ಕೆ.ಜಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹಯ್ಯ.

ತಂದೆ ಕೆ.ಪಿ.ಗುಂಡಪ್ಪ.ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದವರು.

ಲಲಿತಮಹಲ್ ಅರಮನೆಯನ್ನೂ, ಸರಕಾರೀ ಅತಿಥಿಗೃಹವನ್ನೂ ಕಟ್ಟಲು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದವರು.

ನಿವೃತ್ತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲೂ ಹಿರಿಯ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದವರು.

DSC_9151ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಎಂಜಿನಿಯರರ ಮಗನಿಗೆ ಆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲೇ ಗಾಂಧಿಯ ಹೋರಾಟದ ಹುಚ್ಚು.ಎಷ್ಟು ಹುಚ್ಚು ಅಂದರೆ ಸೈಕಲ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ ಅಂತ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮೈಸೂರಿನ ಓಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಚಾರ.ಜೊತೆಗೆ ಹೆಂಡದಂಗಡಿಗಳ ಮುಂದೆ ಹರತಾಳ.ಇವರಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ನಾಯಕರಂತಿದ್ದವರು ಆಮೇಲೆ ಹೆಸರಾಂತ ಸಿನೆಮಾ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಾರರಾಗಿ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದ ವಿ.ಕೆ.ಮೂರ್ತಿಯವರು.

ಮೈಸೂರಿನ ಓಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಲೀಸರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸೈಕಲ್ಲು ಓಡಿಸುವ ಹುಡುಗರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಖುಷಿಯನ್ನು ನೀವು ಅಯ್ಯನವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲೇ ಕೇಳಬೇಕು.

ಅಷ್ಟು ಖುಷಿ!

ಆದರೆ ಅಯ್ಯನವರ ತಂದೆ ಗುಂಡಪ್ಪನವರಿಗೆ ಮಗನ ಸಾಹಸಗಳು ಒಂದಿನಿತು ಖುಷಿಯನ್ನೂ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ.ಮಗನ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಿಟ್ಟಿತ್ತು ಅಂದರೆ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ಮಗ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹಯ್ಯ ಮೈಸೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ತಂದೆ ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಆ ಜೇಲಿನ ಕಟ್ಟಡದ ದುರಸ್ತಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಆಗಾಗ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.ಸರಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಗ ಅಪ್ಪ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ನೋಡಲಿ ಎಂದು ಕೊರಳು ಎತ್ತಿ ನಿಂತಿದ್ದರೆ ಸಿಟ್ಟಿನ ಅಪ್ಪ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ ಕಂಡೂಕಾಣದಂತೆ ಮುಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.

‘ಪಾಪ ಅಪ್ಪ’ ಎಂದು ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ತೊಂಬತ್ತೊಂದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯನವರು ನಗುತ್ತಾರೆ.

‘ಅಲ್ಲ ಅಯ್ಯನವರೇ ನಿಮಗೆ ಆಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಂತೋಷಗಳೂ ಇದ್ದವು.ಅಪ್ಪ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಎಂಜಿನಿಯರಾಗಿದ್ದರು.ಆದರೂ ನೀವು ಬಡಪಾಯಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮನ ಹಿಂದೆ ಯಾಕೆ ಹೋದಿರಿ?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಅವರು ಭುಜ ಕುಣಿಸಿ ನಗುತ್ತಾರೆ.

‘ ‘ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಳುವಳಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಅಷ್ಟೊಂದು ಘನವಾಗಿತ್ತು’ ಎಂದು ತಣ್ಣಗಿನ ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಕಡುವಾದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.

DSC_9185ಕೆ.ಜಿ.ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹಯ್ಯ ಅವರ ಹೆಸರು ಜಿ.ಎಲ್.ಎನ್.ಅಯ್ಯ ಎಂದು ಆಗಿದ್ದರ ಹಿಂದೆಯೂ ಒಂದು ಕಥೆಯಿದೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಸೇವಾಜೀವಿತದ ಕೊನೆಯ ಮೂರು ದಶಕಗಳನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ ಅರುಣಾಚಲ ಗಡಿಯ ದುಲಿಯಾಜಾನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ತೈಲಶೋಧ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಾಗಿ ಕಳೆದರು.ಅಲ್ಲಿನವರದು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಹೆಸರುಗಳು.ಅಲ್ಲಿನವರಿಗೆ ಇವರ ಉದ್ದದ ಹೆಸರು ಉಚ್ಛರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತಿತ್ತು.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕರೆದರು.ಅದು ಅಯ್ಯನವರಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗಿ ಅವರೂ ಅದನ್ನೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು.

ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಖರೀದಿಸಿದ ಮಾಡೆಲ್ಲಿನ ಫಿಯೆಟ್ ಕಾರು.

ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಅದನ್ನು ತಂದು ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅದನ್ನೇ ಓಡಿಸುತ್ತಿರುವರು.

ಒಂದೇ ಜೀವನ, ಒಂದೇ ಕಾರು,ಒಬ್ಬಳೇ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಅಪರಿಮಿತವಾದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ!

ಜೀವನ ಎಂದರೆ ಸುಂದರವೂ ಸುರಬಿಲವೂ ಆಗಿರಲು ಇನ್ನೇನು ಬೇಕು ಎಂದು ಇಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅದೇ ಹಳೆಯ ಕಾರು ಚಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಬ್ಬರಾಯನಕೆರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣಗೈದು ಬಂದ ಅಯ್ಯನವರನ್ನೂ ಅವರ ಎದುರಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವರ ಮಡದಿಯನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ.

ಇದು ಯಾವುದು ಇಲ್ಲದೆಯೂ ಸುಖಪುರುಷರಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ನನ್ನಂತಹ ಖಳರು!

ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಯ್ಯನವರೂ, ಮಡದಿಯೂ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅಸ್ಸಾಂ ಅರುಣಾಚಲ ಗಡಿಯ ದುಲಿಯಾಜಾನ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದರಂತೆ.

ಮೂವತ್ತು ವರುಷಗಳ ಕಾಲ ದುಡಿಯುತ್ತಾ ಬದುಕಿದ್ದ ಊರು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಹಾಗೇ ಇತ್ತಂತೆ.

ಅಯ್ಯನವರೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ತೈಲಶೋಧ ಕಂಪನಿಯ ನೌಕರರ ಸಾಲು ಸಾಲು ವಸತಿಗೃಹಗಳು.

ತೈಲಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ರಿಗ್ ಯಂತ್ರಗಳ ಚಲನೆಗಾಗಿ ಅಯ್ಯನವರೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಟಾರು ರಸ್ತೆಗಳು.

DSC_9170ರಸ್ತೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿ, ಮನೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅಯ್ಯನವರೇ ನೆಡಿಸಿದ್ದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಾಲುಸಾಲು ಮರಗಳು.

‘ಯಾವಾಗಲೂ ಹೂವು, ಯಾವಾಗಲೂ ಹೂವು, ಇದ್ದಾಗಲೂ ಹೂವು, ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೋದಾಗಲೂ ಹೂವು..’ ಅಯ್ಯನವರು ಯಾವುದೇ ಉಧ್ವೇಗ ತೋರಿಸಬಾರದೆಂದು ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಮರಗಳು.

ದೇವರೇ ಇವರ ಹಾಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಳ್ಳೆಯವನಾಗಿರುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಈಗಲೂ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವೆ.

(10 August 2014)

(Photos by the author)