ಚೀನಾದ ಕಥೆಗಾರ್ತಿ, ಗುಜರಾತಿನ ಕವಿಮಿತ್ರ

2013-01-08_11-14-29_110ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ವೀಡನ್ ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಗುತನ್ಬರ್ಗ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಸ್ತಕ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೂಲ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮೈಕಿನ ಮುಂದೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ಕನ್ನಡದ ಕತೆಯನ್ನು ಓದಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಓದಿದ ಮೇಲೆ ಆಕಥೆಯ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟದಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕಿತ್ತು.

ನನ್ನ ಹಾಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕತೆಗಾರರು, ಕವಿಗಳು, ಅವರವರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಹರಿಹಾಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಚೈನಾದ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಬರಹಗಾರ್ತಿ,ಇರಾನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಬರಹಗಾರ, ಲೆಬನಾನಿನ ಬೆಂಕಿಯಂತಹ ಕವಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೂ ಒಂದೊಂದು ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ಅವರವರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಒದರುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ತರಹದ ಸಂತೋಷವನ್ನೂ, ಸಂಕಟವನ್ನೂ ತಮಾಷೆಯನ್ನೂ ತಂದೊದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಮೊದಲಿಗೆ ಒಬ್ಬಳು ಚೈನಾದ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟ ಕತೆಗಾರ್ತಿ ಒಂದು ಕತೆ ಹೇಳಿದಳು.

ಅವಳು ನೋಡಲು ಸಣ್ಣಕ್ಕೆ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ತುಂಡು ಲಂಗ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಸ್ಟೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಲಮೇಲೆ ಕಾಲ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಆ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಳು.msid-17810914,width-400,resizemode-4,getattachment_30

ಅವಳ ತಂದೆ ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಾವೋನ ಕೆಂಪು ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದನಂತೆ. ಆಗ ಇವಳು ಇನ್ನೂ ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿದ್ದಳಂತೆ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ನಾಯಿಯನ್ನೂ ಸಾಕಿದ್ದಳಂತೆ. ಅವಳ ತಂದೆಯೂ ಆ ನಾಯಿಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಆ ನಾಯಿಯನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕಬೇಕಾಯಿತಂತೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಾವೋ ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ, ಯಾವುದನ್ನೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುವುದು ಅಪರಾಧವಾಗಿತ್ತಂತೆ.ಆಕೆಯೂ, ಆಕೆಯ ತಂದೆಯೂ ನಾಯಿಯೊಂದನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಜೀವಕ್ಕಿಂತ ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಅದು ಹೇಗೋ ಗಾಳಿಸುದ್ದಿಯಾಗಿ ಹರಡಿ ಅದು ಚೈನಾದ ಸೇನಾವಲಯದಲ್ಲೂ ಹರಿದಾಡಲು ತೊಡಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಅಯ್ಯೋ ದೇವರೇ ಇನ್ನೇನಾಗುತ್ತೋ ಎಂದು ಹೆದರಿಯೇಬಿಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ.ಕೊನೆಗೆ ಏನುಬೇಕಾದರೂ ಆಗಲಿ ಎಂದು ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ತನ್ನ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಸರ್ವೀಸ್ ರಿವಾಲ್ವರ್ ನಿಂದ ಆ ಮುದ್ದಿನ ಸಾಕುನಾಯಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದನಂತೆ.

ಚೈನಾದ ಆ ಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಆವತ್ತು ಕತೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಾ ಭಾವುಕಳಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು. ತಾನು ಅಂದಿನಿಂದ ಕತೆ ಬರೆಯಲು ತೊಡಗಿದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಚೀನಾವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಬೇಕು ಅಂತ ಯೋಚಿಸಲು ತೊಡಗಿದೆ ಅಂತ ಪರವಶಳಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಅವಳು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಮೇಲೆ ಆಕೆಯೇ ಅದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನನಗೆ ಅದು ಸುಳ್ಳಿರಬೇಕು ಅಂತ ಅನ್ನಿಸಲು ತೊಡಗಿತು.

ಆಮೇಲೆ ನನ್ನನ್ನ ಕತೆ ಓದಲು ಕೇಳಿದರು.ನಾನು ಕತೆ ಓದಲಿಲ್ಲ.ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರೇಮದ ವಿವರಗಳಿರುವ ತೀರಾ ಮುಜುಗರದ ಕಥೆಯಾಗಿತ್ತು.ಅದನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ಜೋರಾಗಿ ಓದುವುದು ಯಾಕೋ ಸರಿ ಎನಿಸಲಿಲ್ಲ.ಓದಿದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಬಲ್ಲವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.ಇನ್ನೇನು ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಹೊರಟರೆ ನನಗೇ ನಗು ಬರಲು ಶುರುವಾಯಿತು.2013-01-08_18-08-26_357

‘ಅಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ವಯಸಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ಕೋಮಲವಾದ ಮತ್ತು ಸಾರಾಂಶಗೊಳಿಸಿ ಹೇಳಿದರೆ ಪೋಲಿಪೋಲಿಯಾಗಿ ಕೇಳಬಹುದಾದ ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಬೇಕಾದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಅಂತ ಹೇಳಿದೆ.

ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.

ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಆ ಪುಸ್ತಕದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ತರುಣ ಗುಜರಾತೀ ಕವಿಯೊಬ್ಬನ ಕವಿತಾ ವಾಚನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

ಆತ ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆಗತಾನೇ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ.ಏರೋಪ್ಲೇನು ಹತ್ತುವ ಮೊದಲು ಆತನನ್ನು ಬೀಳುಕೊಡಲು ಬಂದಿದ್ದ ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ಆಕಾಶನೋಡಿ ಗಳಗಳ ಅತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಚೀಲದ ತುಂಬ ಮೆಣಸಿನಪುಡಿ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಹಪ್ಪಳ, ಸಂಡಿಗೆ, ಕುರುಕಲು ತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಒಣರೋಟಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು ಕಳಿಸಿದ್ದಳು.

ಈತ ಇಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ನೆನಪಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಆ ಚೀಲವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಏನಾದರೊಂದನ್ನು ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿ ಜಗಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಪುಟ್ಟ ದಾಂಪತ್ಯಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ಓದಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ.ಇಂತಹದೇ ದಾಂಪತ್ಯ ಗೀತೆಯೊಂದನ್ನು ಆತ ಅಂದು ಆ ಪುಸ್ತಕದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಓದುವವನಿದ್ದ.ಸುಂದರವೂ ಮಧುರವೂ ಕೊಂಚ ಏಕತಾನತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವೂ ಆದ ಈ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಆತ ಹೇಗೆ ಓದಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸುತ್ತಾ ನಾವೂ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆವು.ಏಕೆಂದರೆ ಆತ ಈಗಾಗಲೇ ತಾನು ತಂದಿದ್ದ ಮೆಣಸಿನಪುಡಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಬರಹಗಾರರ ತಟ್ಟೆಗೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಉದುರಿಸಿ ಅವರ ಅಚ್ಚರಿಗೂ ಅಸಹನೆಗೂ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದ.

Bokmässan_i_Göteborg_20130928_(vy)ಗಂಟಲು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಆ ಗುಜರಾತೀ ತರುಣ ಕವಿ ಯಾವ ಪೂರ್ವಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಕೊಡದೆ ಏರು ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವೇ ಹರಿದುಹೋಗುವಂತಹ ಅಳುದನಿಯಲ್ಲಿ ಕವಿತೆ ಓದತೊಡಗಿದ.ಆತನ ಕವಿತಾ ವಾಚನದ ಪರಿಣಾಮ ಎಷ್ಟು ರೋಚಕವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಎಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕದಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಥೆಯನ್ನೋ ಕವಿತೆಯನ್ನೋ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಜನ ಅಲ್ಲಿಂದ ಎದ್ದು ದಾವಿಸಿಬಂದು ಈತನ ಕವಿತಾವಾಚನದ ಸದ್ದಿಗೆ ಹೆದರಿ ಆತನ ರೋಧನದಂತಹ ಧ್ವನಿಗೆ ಮರುಗಿ ತಲೆದೂಗತೊಡಗಿದರು.

ಹತ್ತು ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಿರತ ಅಳುವಿನಂತಹ ಆತನ ಕವಿತಾ ವಾಚನ ಮುಗಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮೌನವಿತ್ತು.ನಂತರ ಜೋರಾಗಿ ಕರತಾಡನವೂ ನಡೆಯಿತು.

‘ಅಲ್ಲಾ ಮಾರಾಯ ಆ ದಾಂಪತ್ಯ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುವಾಗ ನೀನು ಹಾಗೆ ರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ ಯಾಕೆ?’ಎಂದು ಎಲ್ಲ ಮುಗಿದು ಹೊರಬಂದ ಮೇಲೆ ಆ ಗುಜರಾತೀ ತರುಣ ಕವಿಯೊಡನೆ ಕೇಳಿದ್ದೆ.

ಆತ ಅದೊಂದು ರಹಸ್ಯ ಅನ್ನುವ ಹಾಗೆ ನಕ್ಕು ಹೇಳಿದ್ದ.

ಈ ಯುರೋಪಿನವರಿಗೆ ಬಾರತೀಯ ದಾಂಪತ್ಯದ ನವಿರು ಅರಿವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಗಂಟಲಲ್ಲೇ ಹೇಳಬೇಕು ಎಂದು ಆತನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತಂತೆ.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಗುಜರಾತಿನ ಆದಿವಾಸಿ ಸಮುದಾಯದವರು ತಮ್ಮ ಹಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ತೀರಿಹೋದಾಗ ಹಾಡುವ ಸಾವಿನ ಹಾಡಿನ ಟ್ಯೂನಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದಿದನಂತೆ.

ವಸ್ತು ಏನಾದರಾಗಲಿ ಅದು ಜನತೆಗೆ ತಲುಪಬೇಕಾದರೆ ನಾವು ಜಾನಪದರ ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಆತ ನನಗೆ ಬುದ್ದಿವಾದವನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದ.

ನೀನು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಂಕೋಚಪಡುವವನು ಮತ್ತೆ ಯಾವ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತೀಯಾ ಎಂದು ನನಗೂ ಬೈದಿದ್ದ.

‘ಹೌದು ಗುರುವೇ, ನಿನ್ನದು ಸರಿ ನನ್ನದು ತಪ್ಪು’ ಎಂದು ಆತನಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ.

ಮೊನ್ನೆ ಇರುಳು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಹಳೆಯ ಕವಿಮಿತ್ರರೊಬ್ಬರು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರು.‘ಹೇಗಿದೆ ಮಾರಾಯ ಈಗಿನ ನಿನ್ನ ದೇಶ?’ ಎಂದು ಹೀಗೇ ಲೋಕಾಭಿರಾಮವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೆ.

‘ಅಯ್ಯೋ ಎಲ್ಲಾ ನಾಯಿಪಾಡು’ ಅಂದ.

‘ಏನಾಯಿತು?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ.

‘ಏನಿಲ್ಲ ನಾವು ದುಡಿಯಬೇಕು, ನಾವು ತಿನ್ನಬೇಕು.ಅದು ಬಿಟ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಹಾಗೆ ಕಥೆ, ಕವಿತೆ, ಪುಸ್ತಕ, ತೃತೀಯ ಜಗತ್ತು, ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಂತ ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ಯಾರೂ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.ಬಹುತೇಕ ಲೇಖಕ ಕಲಾವಿದರು ತಲೆಕೆಟ್ಟುಹೋದವರ ಹಾಗೆ ಆಗಿದ್ದೇವೆ.ಬಹುತೇಕ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಏಕಾಂಗಿಗಳಾಗಿ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ’ಅಂದ.

‘ಯಾಕೆ ಹೀಗಾಯಿತು ಮಾರಾಯಾ’ ಅಂತ ಕೇಳಿದೆ.

‘ನೀವೆಲ್ಲ ಬಂದಿದ್ದಾಗ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದೀ ಸರ್ಕಾರವಿತ್ತು.ಆಮೇಲೆ ಕೊಂಚ ಅಲ್ಪಬಲಪಂಥೀಯ ಸರಕಾರ ಬಂತು.ಈಗ ಪೂರಾ ಬಲಪಂಥೀಯರದೇ ಕಾರುಬಾರು.2013-01-08_18-13-56_578ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಡಪಂಥೀಯರೇ ಬರಬಹುದು.ಆದರೆ ಅವರು ಕಟ್ಟಾ ಬಲಪಂಥೀಯರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆರ್ಥಿಕ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಹೇರಬಹುದು.ಇನ್ನೇನಿದ್ದರೂ ನಾವು ದುಡಿಯಬೇಕು ನಾವು ತಿನ್ನಬೇಕು,ಸರಕಾರದಿಂದ ಏನೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.ಕಷ್ಟಕಷ್ಟ’ ಎಂದು ಆತ ನಕ್ಕ.

ಚೈನಾದ ಕಥೆಗಾರ್ತಿಯನ್ನೂ, ಗುಜರಾತಿನ ಕವಿಯನ್ನೂ, ನನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರೇಮದ ಕಥೆಯನ್ನೂ ನೆನೆದುಕೊಂಡು ನಾನೂ ನಕ್ಕೆ.

30th Dec 2012

Advertisements

ಕೊಳಗೇರಿಯಲ್ಲೊಂದು ಕರ್ಮಾಂತರ ನಾಟಕ

10401406_10152280746898246_836147390095136773_n (2)ಇಲ್ಲಿನ ಕೊಳೆಗೇರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಟೆಂಟು ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದರ ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಯಕ ನಟರೊಬ್ಬರು ಹನ್ನೊಂದು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ವಯಸ್ಸಾಗಿ ತೀರಿಹೋಗಿದ್ದರು.
ಅವರ ತಿಥಿ ಕರ್ಮಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಆಹೋರಾತ್ರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣ ನಾಟಕವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬರಲು ನಿನ್ನೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ .
ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಚಲು ವನವಾಗಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಆನಂತರ ಅಲೆಮಾರಿ ಕಲಾವಿದರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೊಳಗೇರಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.ಕಿಳ್ಳೆಕ್ಯಾತರು, ಗೊಂಬೆರಾಮರು, ದೊಂಬಿದಾಸರು, ಬುಡಬುಡಿಕೆಯವರು ಹಾಗೂ ಬುಟ್ಟಿ ಹೆಣೆಯುವ ಕೊರಚರು ಅದುವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೋ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ ತಡಿಕೆ ಗುಡಿಸಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೊಳಚೆ ನಿವಾಸಿಗಳಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಶರಥನಾಗಿ, ರಾವಣನಾಗಿ, ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನಾಗಿ, ಶೂರ್ಪನಖಿಯಾಗಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆಯಾಗಿ ಬೇಗಡೆಯ ಕಿರೀಟಗಳನ್ನೂ ನಕಲಿ ವಜ್ರದ ಹಾರಗಳನ್ನೂ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು ಈಗ ಯಾವ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗದೆ ಗಾರೆಕೆಲಸ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕಿನ ಬಿಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ, ಚವರಿ ತಲೆಗೂದಲಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದು ಹೇಗೋ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕೆಲವರು ಏನೂ ಮಾಡಲಾಗದೆ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ಕೊಳೆಗೇರಿ ನಿವಾಸಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿಗೆಂದು ಸರಕಾರವು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ತಾದ ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಛಯವೊಂದು ಯಾವುದೋ ಪುರಾತನವಾದ ರಾಕ್ಷಸನೊಬ್ಬನಂತೆ ಬಾಗಿಲು ಕಿಟಕಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ.ಈ ರಾಕ್ಷಸನ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ತನಗೂ ಒಂದು ಸೂರು ಸಿಗಬಹುದೆಂದು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಇಲ್ಲಿನವರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ತೀರಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಇನ್ನೂ ತೀರಿಹೋಗದ ಮುದುಕ ಮುದುಕಿಯರು ಆಸೆಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಈ ಬಹುಮಹಡಿಯ ಸಮುಚ್ಛಯವನ್ನು ನಿರುಕಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
16th-oct-2011-imageಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ಹಿರಿಯ ನಾಟಕ ಕಲಾವಿದೆಯಾದ ಇಲ್ಲಿನ ಮುದುಕಿಯೊಬ್ಬಳು ಇಲ್ಲಿನ ಮರಣ ಮತ್ತು ಜನನಗಳ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಅರುಹುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ.ಆಯಸ್ಸು ಮುಕ್ಕಾಲು ಶತಮಾನ ದಾಟಿದ್ದರೂ ನೋಡಲು ನಡುವಯಸ್ಕೆಯಂತಿರುವ ಈಕೆಗೆ ತನ್ನ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಯಾರ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಿಟ್ಟು.ಹಾಗಾಗಿ ತಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನವನ್ನು ಕರೆಕ್ಟಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಗಾಗ ಹೇಳುತ್ತಾ ನನ್ನಿಂದ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ.

ಅದು ಮೈಸೂರಿನ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಮಹಾರಾಜರೊಬ್ಬರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಮೂರನೆಯ ದಿನ ಅಂದರೆ ಒಂದು ಸೋಮವಾರವಾಗಿತ್ತಂತೆ.ಬೊಂಬೆರಾಮ ಎಂಬ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಈಕೆಯ ತಂದೆತಾಯಿ ಊರೂರು ತಿರುಗುತ್ತಾ ತೊಗಲುಬೊಂಬೆ ಆಡಿಸುತ್ತಾ ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯಕ್ಕಾದರೂ ಮೈಸೂರು ತಲುಪಬೇಕು ಎಂದುಕೊಂಡು ತುಮಕೂರು ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರ ಅರಳಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಟೆಂಟು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅಂಬಲಿ ಬೇಯಿಸಿಕೊಂಡು ಕೂತಿರುವ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಮಹಾರಾಜರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಸುದ್ದಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿತಂತೆ.
ಅಯ್ಯೋ ಮಾರಾಜರೇ ಹೋದಮೇಲೆ ಇನ್ನೇನು ನವರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಂದ್ರದ ಕಡೆ ಹೊರಡಬೇಕಾದರೆ ಈ ಮುದುಕಿಯ ತಾಯಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿತಂತೆ.
ಹೆರಿಗೆಯ ನೋವು ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳಗಾಗುವಾಗ ಈ ಮುದುಕಿಯ ತಾಯಿ ಈ ಮುದುಕಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳಂತೆ.

2011-10-15_3128‘ಆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಮಹಾರಾಜರು ಸತ್ತು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಆಯ್ತು ಸಾರ್ ನೀವೇ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ಹೇಳಿ ಸಾರ್ ಎಂದು ಈ ಮುದುಕಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.
ಈ ಮುದುಕಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಬಹುಶ: ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜರ ಕುರಿತಾಗಿ ಇರಬಹುದು ಅಂದುಕೊಂಡು ನಾನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.‘ಹೌದು’ ಎಂದು ಈಕೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ.
ಈಕೆಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಾ ನಡುನಡುವೆ ಆ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ಈಕೆಯ ಬಳಿ ಆ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ ಕೇಳುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಅದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಇತಿಹಾಸವೂ ಪುರಾಣವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಒಬ್ಬಳು ಭಿಕ್ಷುಕಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುವ ಈಕೆ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಒಬ್ಬಳು ಹಿರಿಯ ಅಭಿನೇತ್ರಿಯಂತೆಯೂ ತೋರುವಳು.
ಕಾಸು ಕೇಳಿದಾಗ ಕೊಡದೆ ಹೋದರೆ ದುರುಗುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಬೈದೂ ಹೋಗಬಲ್ಲಳು.
ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ತಾಯಿಯಂತೆ ನಗುವಳು.
ಮೂಗಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುವ ಪುರಾತನವಾದ ಎರಡು ಮೂಗು ಬೊಟ್ಟುಗಳು.ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗದಂತಹ ವಿನ್ಯಾಸದ ಓಲೆಗಳು, ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಜಗಿದು ಉಂಟಾಗಿರುವ ಕೆಟ್ಟ ಕಲೆಗಳು.
‘ಸ್ವಾಮೀ ನನಗೆ ಇಷ್ಟು ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಯಾರೂ ನಂಬುವುದೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ ಏನು ಮಾಡುವುದು?’ ಎಂದು ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುವಳು.
ವಯಸ್ಸಾಗಿರುವು ಗೊತ್ತಾದ ಮೇಲಾದರೂ ಯಾರಾದರೂ ತನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿ ಎನ್ನುವುದು ಈಕೆಯ ಒಳ ಆಶೆ.ಆದರೆ ಸಹಾಯದ ಮಾತು ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿರಲಿ, ಈಕೆಗಿಂತ ಕಿರಿಯರೇ ಈಕೆಯ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೇ ವಯಸ್ಸಾಗಿ ತೀರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ಹಾಗೆ ತೀರಿ ಹೋದ ಈಕೆಯ ತಮ್ಮನ ತಿಥಿ ಕರ್ಮಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿದ್ದ ಆಹೋರಾತ್ರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣ ನಾಟಕವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬರಲು ನಡುರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಹೊರಟಿದ್ದೆ.
DSC_0530ತೀರಿಹೋದ ಈತ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಕಲಾವಿದರಂತೆ.ಮೈಸೂರು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಇವರಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ.ಹಾಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೀನರಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣ ಆಡಲು ರೆಡಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು,
ತಮ್ಮನ ವಯಸ್ಸು ಎಷ್ಟಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಮುದುಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದೆ.
‘ಸ್ವಾಮೀ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ತೀರಿ ಹೋಗಿ ಎಷ್ಟು ವಯಸ್ಸಾಯ್ತು?’ ಎಂದು ಮುದುಕಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಕೇಳಿತು.
ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ಹೇಳಿದೆ.
‘ನನ್ನ ತಮ್ಮನಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ವರ್ಷ’ ಎಂದಳು.
ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ತೀರಿ ಹೋದಾಗ ಇವರು ಗೊಂಬೆ ನಾಟಕ ಆಡುತ್ತ ಆಂದ್ರದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದರಂತೆ.ಆ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಾದಾಗ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ತೀರಿ ಹೋಗಿ ಮೂರು ದಿನ ಆಗಿತ್ತಂತೆ.ಅದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು ಆ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಂತೆ.
‘ಕಳೆಕಳೆಯಾಗಿ ಮಹಾರಾಜರಿಗಿಂತ ಚಂದ ಇದ್ದ ಸ್ವಾಮಿ ನನ್ನ ತಮ್ಮ. ನೋಡಿ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ನನಗಿಂತಲೂ ಮೊದಲೇ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟ’ ಎಂದು ಮುದುಕಿ ಮತ್ತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟಳು.
ಆ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಅಷ್ಟೇನೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದುದಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು.
ಏಕೆಂದರೆ ಟೆಂಟು ನಾಟಕ ಕಂಪನಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಾಸಾಗಿ ಹೋದಮೇಲೆ ಈಕೆಯ ತಮ್ಮ ಇದೇ ಕೊಳಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಟೀ ಅಂಗಡಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ.ಟೀ ಕುಡಿಯಲು ಹೋದರೆ ಅಕ್ಕನಿಂದಲೂ ಕಾಸು ಇಸಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ.
‘ಕಾಸು ಇಸಕೊಳ್ಳಲಿ ಬಿಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ಅದು ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡು.ಆದರೆ ಒಂದು ಗುಟುಕು ಟೀಯನ್ನಾದರೂ ಜಾಸ್ತಿ ಗ್ಲಾಸಿಗೆ ಹುಯ್ಯಬಾರದಾ?’ ಎಂದು ಈಕೆಯೇ ಬಹಳ ಸಲ ಗೊಣಗಿದ್ದಳು.
ಈಗ ನೋಡಿದರೆ ತಮ್ಮನಿಗಿಂತ ತಾನೇ ಮೊದಲು ಮೇಲೆ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತೆಂದು ಅಳಲು ರೆಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಳು.

buttikorava-4a.jpgಆ ಇರುಳು ಆ ಆಹೋರಾತ್ರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣ ನಾಟಕವನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ವನವಾಸ ಶುರುವಾಗುವ ತನಕ ನೋಡಿದೆ.
ಅಭಿಜಾತ ಕಲಾವಿದರೇ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಆ ಕೊಳೆಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಬಡತನ ಆ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಗಲೀಜು ಚರಂಡಿ ನೀರಿನ ಆ ವಾಸನೆಯ ನಡುವೆಯೇ ಅವರೆಲ್ಲ ತ್ರೇತಾಯುಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಆ ಮಂಕುಮಂಕು ಬೆಳಕಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮರೆತು ನಾಟಕವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಾನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ.
ಋಷಿಮುನಿಯ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯೊಬ್ಬ ಸತ್ಯಯುಗ,ತ್ರೇತಾಯುಗ, ಧ್ವಾಪರಯುಗ, ಕಲಿಯುಗ ಎಂದು ಕಾಲವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತನ್ನ ನಾಲಗೆಯ ತುದಿಯಿಂದ ಹಣ್ಣಿನ ಹಾಗೆ ಮೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ.
ಆ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯನ್ನೂ ಅಣಕಿಸುವ ಹಾಗೆ ಆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬೃಹತ್ತಾದ ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಛಯ.

2011-10-15_3091ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಇರುವ ಯಾವ ಕನಿಷ್ಠ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದರೂ ಆ ಸಮುಚ್ಛಯದ ಕೀಲಿ ಕೈಯನ್ನು ಈ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅವರು ಸಾಯುವ ಮೊದಲೇ ಒಪ್ಪಿಸಬಹುದಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಯಾವ ಸರಕಾರವೂ ಖಂಡಿತ ನನ್ನನ್ನು ನಿಮಗೆ ಕಲಿಯುಗ ಕಳೆದರೂ ಒಪ್ಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ಬೃಹತ್ತಾದ ಆ ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಛಯ ಆ ನಾಟಕ ಆಡುವವರನ್ನೂ ನೋಡುವವರನ್ನೂ ಅಣಕಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

29 June 2014

Photos By the author