ಲಡಾಖ್ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ೩.ಬೆಳ್ಳಿಬಟ್ಟಲಲ್ಲಿ ನಂಕೀನ್ ಚಹಾ

RAS_3410

‘ಮಾನ್ಯ ಮಹಾರಾಜರೇ ನಿಮ್ಮ ಅರಮನೆಯ ಪಡಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಒಂದು ಇರುಳನ್ನು ಕಳೆಯಬಹುದೇ?’ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕೆಂದಿದ್ದವನು ಬಾಯಿಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ.

ಕುಸಿದ ತನ್ನ ಅರಮನೆಯ ಅಳಿದುಳಿದ ಪಾಗಾರದೊಳಗೇ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಕೋಣೆಯೊಂದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸುವ ನಡುಕೋಣೆಯನ್ನಾಯೂ, ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಇನ್ನೊಂದು ಕೋಣೆಯನ್ನು ಶಯನಗೃಹವಾಗಿಯೂ, ಅದರ ಪಕ್ಕದನ್ನು ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಾಗಿಯೂ, ಕೆಳಗಿನ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯನ್ನು ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನಾಗಿಯೂ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಪದುಂ ಎಂಬ ಈ ಊರಿನ ಮಹಾರಾಜನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಈ ಇರುಳಿನ ಅತಿಥಿಯಾಗಿರಬಹುದೇ ಎಂದು ಕೇಳಿ ಅವರನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಬಾರದಲ್ಲಾ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಆ ಊರಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ಒಂದು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿರುವ ಆ ಅರಮನೆಯು ಸುತ್ತ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಜನವಸತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಊಳಿಗದವರೂ, ರಾಜಭಟರೂ, ಸಖಿಯರೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಿರಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಮನೆಗಳು ಪಾಳುಬಿದ್ದು ಅದರ ಓಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಹಾಕಿದ್ದ ಸಗಣಿಯ ವಾಸನೆ ತೇಲಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಕುಸಿದು ಹೋಗಿರುವ ಪ್ರಾಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದಿರುವ ಮುಳ್ಳುಕಂಟಿಗಳು ಹೂಬಿಟ್ಟು ಕೆಲವು ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಖರ ಕಡುಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹಣ್ಣುಗಳೂ ತೂಗುತ್ತಿದ್ದವು.

RAS_3402

‘ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಊರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ರಾಜ ಇದ್ದಿರಲೇಬೇಕು.ಹಾಗಾಗಿ ಆತನ ಅರಮನೆಯೂ ಇದ್ದಿರಲೇಬೇಕು.ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಅದೇನಾದರೂ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನನ್ನ ಕರಕೊಂಡು ಹೋಗು’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದಾಗತಾನೇ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಎಸ್ ಟಿ ಡಿ ಬೂತಿನ ಮಾಲಕನೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದೆ.

ಈ ಊರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಸರಕಾರೀ ಮೊಬೈಲ್ ಟವರು ದಿನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈತನ ಎಸ್ ಟಿ ಡಿ ಬೂತು ಸದಾ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕಿತ್ತು.

‘ಮೊಬೈಲ್ ಟವರು ಶುರುವಾದಾಗ ನನ್ನ ಬಳಿ ಯಾರೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.ಆಗ ಇಲ್ಲಿನ ಅರಮನೆಗೆ ನಿನ್ನ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದಿದ್ದವನ ಮುಂದೆ ನಾನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಆತನ ಆ ಬೂತಿನಲ್ಲಿಯೂ ನೂರಾರು ಕಥೆಗಳು.ಜಾರ್ಖಂಡಿನ ಯಾವುದೇ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಸೇತುವೆಯ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ನಡು ಮದ್ಯಾಹ್ನವೇ ಕಂಠದವರೆಗೆ ಕುಡಿದು ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಿದ್ದ.

`ನಾನಿಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಮರಾಶಿಯ ನಡುವಿನ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿವಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಗಾಸಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ಏನೋ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವೆಯಲ್ಲಾ ಇರು ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನಿನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆ ಹಿಚುಕುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಆತ ಊರಿಡೀ ಕೇಳಿಸುವಂತೆ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ಕಿರುಚುತ್ತಿದ್ದ.

ಸರತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಹಾಗೇ ಕಿರುಚಲು ಕಾದಿರುವ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳು.

ನೇಪಾಳ, ಬಿಹಾರ, ಉತ್ತರಾಕಾಂಡದಿಂದ ಬಂದ ಅವರೆಲ್ಲ ತಮಗೆ ಸಂಬಳ ಕೊಡದೆ ಸತಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ದಾರನಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕಾಯುತ್ತಾ ಹತಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡುಕರೇ ಆಗಿಹೋಗಿದ್ದರು.

RAS_3409ಶರತ್ಕಾಲ ಶುರುವಾಗಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇರುಳು ಮರಗಟ್ಟುವ ಚಳಿಯಿದ್ದರೆ ಹಗಲು ಸೂಜಿಯಂತೆ ಚುಚ್ಚುವ ಪ್ರಖರ ಸೂರ್ಯ.ನಡುವೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ.ಯಾವ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ತಿರುಗುವುದೋ ಗೊತ್ತಾಗದ ಹವಾಮಾನ.ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಶರಟುಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾಂಟುಗಳನ್ನೂ ಒಂದರಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ತೆರೆದ ಕಟ್ಟಡದೊಳಗೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಅವರೆಲ್ಲ ಹಾಗೆಯೇ ಎದ್ದುಬಂದು ಮದ್ಯಾಹ್ನದ ಉರಿಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಮತ್ತು ಸಾರಾಯಿಯ ವಾಸನೆ ಸೂಸುತ್ತಾ ಈ ಬೂತಿನ ಮುಂದೆ ಫೋನಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟುದಾರ ವಾಪಾಸಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಗಾರವನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ವಾಪಾಸು ಬರುವುದಾಗಿ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ಕಿರುಚೀಕಿರುಚೀ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ಸಾಕಾಗಿಹೋಗಿತ್ತು.

ಅವರೆಲ್ಲರ ಮಾತುಗಳು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಬೂತಿನವನು ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಗುಡ್ಡದಮೇಲಿರುವ ಪಾಳು ಅರಮನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಕರೆದೊಯ್ದ.

ಅವನಿಗೇನೂ ಆ ಅರಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಜವಂಶಸ್ಥ ಇದೇ ಊರಿನ ಸರಕಾರೀ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ಸೊಸೆ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ.

ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ತೀರಿಹೋದಮೇಲೆ ಸ್ಥಳೀಕಳೇ ಆದ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಸಾಧಾರಣ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ.

ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಊರಿಗೆ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂಡುಗಟ್ಟಿ ಬರುವ ಯುರೋಪಿನ ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ಈ ರಾಜವಂಶಸ್ಥನನ್ನು ತುಂಬಾಬಡವನೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಆತನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಊರಲೆಲ್ಲಾ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿತ್ತು.

RAS_3390

ರಾಜವಂಶಸ್ಥ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದೇ ಎಂಬುದು ಆತನ ಬೇಸರವಾಗಿತ್ತು.

‘ನೋಡಿ ಸಾಬ್ ಸರಕಾರದ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟುಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ದೂರದ ನೇಪಾಳ ಬಿಹಾರಗಳ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಕಾಸು ಕೊಡದೆ ಮೋಸಮಾಡುವುದು, ಬಡವರು ಅಂತ ತೋರಿಸಿಕೊಂಡು ಬೇರೆ ದೇಶದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕೊಡುವ ಕಾಸಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವುದು.ಇಲ್ಲಿನವರು ಯಾರೂ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ’ ಎಂಬುದು ಆತನ ದೂರಾಗಿತ್ತು.

‘ಆದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ ಮಾರಾಯಾ ಎಷ್ಟಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ಮಹಾರಾಜರ ಕುಲದವರಲ್ಲವೇ’ ಎಂದು ಆತನನ್ನ ಕಾಡಿಬೇಡಿ ಗುಡ್ಡ ಹತ್ತುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆತ ರಾಜನ ಅರಮನೆಯ ಕಡೆ ಹೋಗದೆ ಬೌದ್ಧ ದೇಗುಲವೊಂದರ ಮುಂದೆ ನನ್ನ ನಿಲ್ಲಿಸಿ,‘ನೋಡಿ ಆ ಸ್ತೂಪಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆಯಲ್ಲಾ,ಅವುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಸಂಭವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕ್ಷುದ್ರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಹುಗಿದು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ಆಮೇಲೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ಕ್ಷುದ್ರ ದೇವತೆಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತಿರಲೇ ಇಲ್ಲ.ಆದರೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಿಡತೆಗಳ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹವೊಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಒಕ್ಕರಿಸಿ ನಮ್ಮ ವರ್ಷದ ಬೆಳೆಯೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಂದುಹಾಕಿತು.ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಅವುಗಳ ಪ್ರವಾಹ ನಿಲ್ಲಲೇ ಇಲ್ಲ.ಕೊನೆಗೆ ನಾವು ಈ ಸ್ತೂಪಗಳ ಕೆಳಗಡೆ ಇರುವ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲೇ ಬೇಕಾಯಿತು .ಆಮೇಲೆ ಮಿಡತೆಗಳು ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಹುಗಿದಿಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಾಖಿಣಿ,ಡಾಕಿಣಿಯರು, ಕ್ಷುದ್ರದೇವತೆಯರು,ಹಿಮಪರ್ವತ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಕೊಂದಿರುವ ಮರಕತ ವಜ್ರದ ಗಣಿಗಳು,ಇಲ್ಲಿನ ಹಿಮಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ಶಿಲಾಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟಂಟಾಗಿ ಸಿಗುವ ಶಿಲಾಜಿತ್ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧ ಲೇಹ್ಯ.ಅದರ ಅಲೌಕಿಕ ಗುಣಗಳು.ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಿಕೇಳಿ ಒಂದು ತರಹದ ಪ್ಯಾಂಟಸಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗಿಹೋಗಿರುವ ನಾನು ‘ಆಯ್ತು ಮಾರಾಯ ಈಗಲಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ರಾಜವಂಶಸ್ಥನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು’ ಎಂದು ಮತ್ತೆ ದುಂಬಾಲು ಬಿದ್ದಿದ್ದೆ.

ಕೊನೆಗೂ ಗುಡ್ಡದ ತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿರುವ ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಅರಮನೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಬಡಿದಿದ್ದೆವು.ಟಿಬೆಟಿನ ರಾಜರು, ಲಡಾಕಿನ ತುಂಡರಸರು, ಜಮ್ಮುವಿನ ಡೋಗ್ರಾ ಅರಸರು, ಪಾಕ್ ಸೈನಿಕರು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದ ಅರಮನೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಬಗ್ಗಿ ಹೋಗಿತ್ತು.

ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆದ ರಾಜವಂಶದ ಸೊಸೆ ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅರ್ದಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದಳು.

ರಾಜವಂಶಸ್ಥನ ತೀರಿಹೋದ ಹೆಂಡತಿಯ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಹೊಸಬಿ ಹೆಂಡತಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಂಡು ನಾಚುಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು.

RAS_3419ಅರಮನೆಯ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯನ್ನು ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ತರಹದ ಸಗಣಿಗಂಜಲದ ಹಿತವಾದ ಪರಿಮಳ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪಸರಿಸಿತ್ತು.

ಪುರಾತನ ಬೆಳ್ಳಿಬಟ್ಟಲಿಗೆ ಯಾಕ್ ಮೃಗದ ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಬೆರೆಸಿದ ನಂಕೀನ್ ಚಹಾವನ್ನು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಯಾವ ಮುಲಾಜೂ ಇಲ್ಲದೆ ಸತತವಾಗಿ ನಾನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಕಾಲ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಸತತ ದಾಳಿಗಳ ನಡುವೆ ಇವರನ್ನು ಉಳಿಸಿರುವುದು ಈ ನಂಕೀನ್ ಚಹಾ ಎಂಬುದು ಈ ರಾಜವಂಶಸ್ಥನ ನಂಬಿಕೆ.

ಆತ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಅದು ನಿಜ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ರಾಜ ಕುಲದ ಆ ಹಿರಿಯ, ಕವಿಯಂತೆ ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ.

ಧರ್ಮ, ಕುಟಿಲತೆ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಲೋಲುಪತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ನರಳಿದ ಹಿಮರಾಜ್ಯದ ಅರಸು ಮನೆತನದ ಕಥೆ.

ಇನ್ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕರೆ ಹೇಳುವೆ.ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವೆ.RAS_3397

Photos by the author    

                                                 3, November 2013                                                                                 (ಮುಂದುವರಿಯುವುದು)

 

Advertisements